Marmara bölgesi atmosferik mikro besin tuzu fraksiyonlarının, fitoplankton kompozisyonuna ve birincil üretime etkisi

Marmara Deniz'inde yakın zamanda gözlenen Müsilaj olayları dikkate alındığında bölge atmosfer verisi ile yüzey suyu arasındaki ilişkisinin birlikte incelendiği çalışmaların kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu çalışmada Marmara Bölgesi'nde deniz suyu ve atmosfer örnekleri alınarak mikro besin tuzu analizleri yapılmış, mikrokozm çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Na+ ve Mg2+ iyonlarının deniz tuzu, K iyonlarının bir kısmının toprak kökenli, SÇOA'nın önemli bir kısmının ikincil aerosoller kaynaklı olduğu, Mn ve Fe konsantrasyonlarının antropojenik kaynaklardan etkilendikleri görülmüştür. Atmosferik mikro besin tuzlarının sudaki çözünürlükleri karşılaştırıldığında en yüksek çözünürlüğün Zn'da olduğu belirlenmiştir. Bölge atmosferinin Redfield (N/P:16/1) oranına kıyasla hem kuru hem de toplam çökelme için yaklaşık 2 kat daha yüksek N içeriğine sahip olduğu belirlenmiştir. Atmosfer yoluyla yıllık bölgeye sağlanan tüm azot ve fosforun birincil üreticiler için kullanılabilir olduğu varsayılırsa Marmara denizinde fosfor ve azotun sırası ile 13.9 ve 24.6 mgC/m2.d seviyelerinde yeni üretimi destekleyebileceği hesaplanmıştır. Mikro besin tuz girdileri ve azota karşı molar oranları dikkate alındığında atmosferik akıda Fe ve Zn azota kıyasla daha zengin, Mn, Co, Cu ve Cd mikro besin tuzları ise azota kıyasla daha az olduğu sonucuna varılmıştır. Yürütülen mikrokozum deneylerinde İlkbahar döneminde Diatomların, yaz döneminde ise Cryptophyceae'nın baskın tür olduğu belirlenmiştir. İlkbahar dönemi örneklerinde Arabinoz ve Çözünür Organik Karbon konsantrasyonlarının belirgin artışlar sergilediği görülmüştür. Yaz dönemi örneklerinde besin tuzları ve ışığın yeterli olduğu koşullarda diatom türlerinin çok hızlı çoğalabildikleri ve bu döngülerini tamamlayana kadar diğer fitoplankton türlerinin baskın olmasına izin vermedikleri, bu süreç içerisinde ortamda Glikoz ve Galaktoz konsantrasyonlarının arttığı belirlenmiştir. Çalışma sonuçları, fitoplanton ve bakteriofitoplanktonların mikro besin tuzlarını kullanımı, çoğalmaları ve monosakkaritlerdeki artışlar dikkate alındığında kısa zamanda büyük çapta biyokütle artışına başlıca katkı yapabilecek Fitoplankton türünün başlangıçta Skeletonema costatum ve daha sonra Siyanobakteriler olabileceğini ortaya çıkarmıştır. Yapılan çalışma sonuçları Marmara bölge atmosferi-deniz suyu arasındaki ilişkisinin belirlenebilmesi, kimyasal ve biyolojik parametrelerin zamansal olarak değişiminin incelenmesinde katkı sağlayacaktır.