Marmara bölgesindeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi

Bu çalışma, Marmara Bölgesi'ndeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi amacıyla 2006-2007 yıllarında gerçekleştirilmiştir.Çalışma alanı Çanakkale, Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, İstanbul, Kocaeli, Yalova, Sakarya, Bilecik, Bursa, Balıkesir olmak üzere toplam 11 ilden oluşmuştur. Arazi çıkışları mayıs ve eylül ayları arasında yapılmıştır. Marmara Bölgesi'ndeki her ilden 10-20 adet olmak üzere toplam 362 toprak örneği alınmıştır. Alınan toprak örneklerinden 22 adet entomopatojen nematod izolatı elde edilmiştir. Toprak örneklerinden entomopatojen nematod elde edilme oranı % 6,1 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen izolatların 13 tanesi Steinernema cinsine, 9 izolat ise Heterorhabditis cinsine aittir. Örneklemelerde sadece Bilecik ve Kocaeli İlleri'nden entomopatojen nematod elde edilememiştir. İstanbul ilinden 5, Sakarya İli'nden 6, Yalova İli'nden 4, Çanakkale İli'nden iki, Tekirdağ, Bursa, Edirne, Balıkesir ve Kırklareli İlleri'nden de birer tane entomopatojen nematod izolatı elde edilmiştir.Entomopatojen nematodların çoğu değişik habitatlardan elde edilmiş olmakla birlikte genellikle agroekosistem dışı doğal habitatlardan elde edilmiştir. Pozitif örneklerin tamamı kumlu-tın, kumlu-killi-tın ya da tınlı-kum toprak tiplerinden elde edilmiştir. Entomopatojen nematod elde edilen toprakların organik madde içerikleri 0,43 ile 7,05 arasında değişmiştir. pH değerleri ise en düşük 5,13 en yüksek 8,09 olarak bulunmuştur. Entomopatojen nematodlar doğal habitatlardan meşe, çınar, çam, kavak, söğüt ve çayır çimen alanlarındaki topraklardan elde edilmiştir.Elde edilen entomopajen nematod izolatlarının bazı morfolojik özellikleri belirlenmiş ve yapılan morfometrik ölçümler doğrultusunda tür teşhisleri yapılmıştır. Yapılan teşhisler sonucu elde edilen toplam 22 izolattan, Steinernema cinsine ait olan 7 tanesinin Steinernema feltiae, 5 tanesinin Steinernema affine ve bir tanesinin de Steinernema carpocapsae türleri olduğu tespit edilmiştir. Heterorhabditis cinsine ait olan 9 izolatın ise Heterorhabditis bacteriophora olduğu belirlenmiştir.Yapılan bu çalışma ile dünyada ve Avrupa'da en yaygın türler olarak bilinen S. feltiae ve H. bacteriophora'nın, Marmara Bölgesi'nde de en yaygın entomopatojen nematod türleri olduğu ortaya çıkarılmıştır.Böceklerle biyolojik mücadelede gün geçtikçe önemi artan ve ticari preparatları yaygınlaşan bu türlerin Marmara Bölgesi'nden elde edilen çok sayıda izolatları ile detaylı çalışmalar yapılarak biyolojik ve ekolojik özellikleri ile bu bölgede önemli zararlılar üzerinde etkinliklerinin denenmesi bundan sonra yapılacak çalışmalar olarak planlanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Marmara Bölgesi, Galleria mellonella, Steinernema feltiae, Steinernema affine, Steinernema carpocapsae, Heterorhabditis bacteriophora, Biyolojik mücadele.