Mastektomi sonrası hastaların uyku kalitesi ve etkileyen faktörler

Bu araştırma, mastektomi ameliyatı sonrası hastalarda uyku kalitesi ve uykuyu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, mastektomi ameliyatı sonrası 1 Ocak- 30 Temmuz 2020 tarihleri arasında genel cerrahi polikliniğine kontrole gelen, araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırma kriterlerine uyan 110 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hastaların Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Form ve PUKİ kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, t testi, Kruskal Vallis testi, grupların karşılaştırılmasında Ki-Kare, Fisher's Exact test ve ilişkilerin incelenmesinde Spearman's Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik kuruldan ve kurumdan yazılı izin, hastalardan yazılı onam alınmıştır. Hastaların mastektomi ameliyatı sonrası toplam PUKİ puan ortalaması 10.19±3.44 (2-18)'dir. Araştırma sonunda hastaların %60.9'unun uyku kalitesinde azalma olduğu, %89.1'inin kötü uyku kalitesine sahip olduğu ve %81.8'inin ameliyat sonrası uyku pozisyonunda değişiklik olduğu saptanmıştır. Hastaların tanıtıcı özelikleri ile PUKİ puan ortalamaları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Hastaların mastektomiden sonra geçirdikleri süre ile PUKİ puan ortalamaları arasında istatiksel olarak pozitif yönde zayıf ilişki saptanmıştır (r=0.171). Hastaların günlük tükettikleri sıvı miktarları ile PUKİ puan ortalamaları arasında istatiksel olarak negatif yönde zayıf ilişki tespit edilmiştir (r=-0.026). Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, mastektomi ameliyatı sonrası hastalara, taburculuk eğitiminde, uyku kalitesini artırmaya yönelik eğitimler verilmelidir. Hemşirelik alanında ise hastaların uyku kalitesini artırmaya yönelik hemşirelik girişimleri ile deneysel çalışmalar yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Etki, Faktör, Hemşirelik, Mastektomi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Uyku, Uyku kalitesi.