Matematik ders kitaplarında yer alan matematik tarihi ögelerinin ekolojik analiz modeliyle incelenmesi

Matematik tarihi, matematiksel düşüncenin oluşum süreçlerini anlamak, konuya yönelik olumlu tutumların geliştirilmesini sağlamak ve bu tür anlayışı sınıf etkinliklerinin tasarımına dönüştürmeye olanak sağlayan aynı zamanda matematiğin insani yönlerini öne çıkaran bir bilim dalıdır. Matematik tarihinin yer aldığı kaynaklardan birisi ders kitaplarıdır. Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2018-2022 yılları arasında okullara dağıtılan ortaokul matematik ders kitaplarında bulunan matematik tarihi ögelerinin, ders kitaplarında hangi amaçla kullanıldığı, içerik ve biçim açısından nasıl değerlendirildiği ve ders kitabındaki konularla ne derece ilişkilendirildiği incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını 12 adet ortaokul matematik ders kitabı oluşturmaktadır. Bu veriler doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın birinci problemi içerik analizi; ikinci problemi ise ekolojik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda 12 adet ders kitabında 47 adet matematik tarihi ögesine rastlanmıştır. Tespit edilen ögelerin sayıca yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Matematik tarihi ögelerinin en çok tarihsel ufak parçalar şeklinde kullanıldığı görülmüştür. Tarihsel ufak parçaların detaylı analizi yapıldığında ise; daha çok konunun girişinde öğrenciyi motive etme amacıyla matematiksel kavramın tarihsel arka planına ilişkin bilgileri içeren ve ders kitabının fiziki yapısından belirgin bir şekilde farklı bir stil ve tasarımda yer aldığı saptanmıştır. Ögelerin 7. ve 8. sınıf düzeylerinde çoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. En çok Geometri ve Ölçme öğrenme alanında ögeye ulaşılmıştır. İkinci problem doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre ise incelenen matematik tarihi ögelerinin bazıları ders kitabıyla uyum içindeyken bazılarının ekolojik nişlerinin veya habitatlarının ders kitabının ekosistemiyle uyumlu olmadığı görülmüştür.