Annelik ve yaygın ruhsal bozukluk belirtileri: Türkiye'de okul öncesi çocuğu olan anne örneklemi

Yaygın Ruhsal Bozukluklar (YRB) kavramı depresyon, kaygı ve somatik bozuklukları kapsamaktadır. Bu yaygın bozuklukların çoğunlukla bir arada ortaya çıktığı gözlemlenmektedir. Annelerde yaygın ruhsal bozukluklar görüldüğünde, bu annelerin çocuklarının sağlık sorunları ve gelişim sürecinde gecikmelerin yaşanmasının daha olası olduğu gözlemlenmiştir. Öncelikli bir konu olmasına rağmen, geleneksel tanısal yaklaşım yaygın ruhsal bozuklukları anlamada yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma tanısal olmayan ve belirti-odaklı bir yaklaşım ile annelerin yaygın ruhsal bozukluk belirtilerinin faktör yapısını ve istikrarını analiz etmiştir. Çalışma örneklemi ulusal düzeyde temsili bir anne örneklemi olup okul öncesi çocuğu olan ve Türkçe iletişim kurabilen 1,052 anneden oluşmaktadır. Çalışmada kullanılan boylamsal veri Türkiye'de Erken Çocukluk Gelişim Ekolojileri (TEÇGE) çalışmasından alınmıştır. Belirtilerin faktör yapısı ve istikarını analiz etmek için Çok Düzeyli Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuçlar kişi düzeyinde ve kişilerarası düzeyde bi-faktör modeline uygun bir faktör yapısı sunmuştur. Kişi düzeyinde, genel faktör olarak stres faktörü, ve altfaktörler olarak somatik ve kaygılı-intihar eğilimli faktörleri belirlenmiştir. Kişilerarası düzeyde, genel faktör olarak stres faktörü, ve altfaktörler olarak somatik ve olumsuz duygu faktörleri belirlenmiştir. Çalışma bulgularının, annelerdeki yaygın ruhsal bozuklukların anlaşılması noktasında hem klinik uygulama hem de bilimsel araştırma açısından önemli katkıları vardır.