Türkiye'deki bekar ve evli annelerin anne öz yeterliği, ruh sağlığı ve damgalanma süreçleri

Tek ebeveynli ailelerin sayısı dünya çapında artmaktadır. Türkiye'de boşanma oranlarının artmasıyla beraber Türkiye'deki hane halklarının %8'i bekar anneler ve çocuklarından oluşturmaktadır. Bekar anneler, bakım verme zorlukları ve sosyal izolasyon gibi konularda evli annelere göre daha fazla stres etkenine maruz kalmaktadır. Çalışmalar bekar annelerin evli annelere göre ruh sağlığı sorunları yaşama risklerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Nitel çalışmalarda ise bekar anneler damgalanmaya dair deneyimlerini paylaşmaktadır. Bu çalışmada, 5 ila 12 yaşlarında en az bir çocuğu olan bekar ve evli annelerin depresyonu, iyi oluş hali ve anneliğe dair öz yeterlilikleri karşılaştırılmıştır. Ek olarak, deneysel bir araştırma yürütülerek bekar ve evli annelerin stresli bir duruma ilişkin değerlendirmeleri manipüle edilmiş ve mevcut ruh halleri ve anneliğe dair öz-yeterlilikleri incelenmiştir. Son olarak bekar annelerin damgalanma süreci ile ruh sağlığı sonuçları arasındaki bağlantı araştırılmıştır. Deneysel çalışmada, bekar (boşanmış, dul veya hiç evlenmemiş) anneler (n = 93) ve evli anneler (n = 98), "tehdit değerlendirme" ya da "mücadele değerlendirme" koşullarından birine atanmıştır. Annelerden okudukları hikâyeyi kendileri yaşıyormuş gibi düşünmeleri ve çevrimiçi bir anketi tamamlamaları istenmiştir. Sonuçlar, bekar annelerin evli annelere göre daha yüksek depresyon bildirdiklerini göstermiştir; ancak evli ve bekar annelerin iyi oluş halleri ve anneliğe dair öz-yeterliliklerinde farklılık bulunmamıştır. Uygulanan manipülasyon sonucu bilişsel değerlendirme durumunun ve bunun medeni durumla etkileşiminin annelerin anlık duygu durumuna ve anneliğe dair öz- yeterliliklerine bir etkisi bulunmamıştır. Son olarak, olumsuz değerlendirilme korkusunun ve sosyal aidiyetin, bekar annelerin damgalanma süreci ile ruh sağlığı sonuçları arasındaki ilişkiye aracılık ettiği bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, Türkiye'deki bekar annelik damgalanmasına ve bunun ruh sağlığı sonuçlarıyla olan ilişkisine ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: bilişsel değerlendirme kuramı, depresyon, anneliğe dair öz- yeterlilik, bekar anneler, damgalanma