Mavisel Yener'in öykü ve romanlarındaki çok kültürlülük öğelerinin incelenmesi

Bu çalışma; çocuk edebiyatı yazarlarından Mavisel Yener'in öykü ve romanlarının çok kültürlülük bağlamında incelenmesini içermektedir. Çalışma kapsamında yazarın farklı yayınevlerinden çıkan öykü ve roman türündeki 28 kitabı nitel araştırma yöntemlerine bağlı kalarak içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle çok kültürlülük, çok kültürlü eğitim, çocuk edebiyatı, çok kültürlü çocuk edebiyatı konu başlıklarında kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Ardından Mavisel Yener hakkında kısa bir öz geçmiş verilerek alan yazında çalışma konusuyla ilgili daha önce yapılan bilimsel araştırmalar ve yayınlar hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada Mavisel Yener'in öykü ve romanları çok kültürlülük bağlamında beş ayrı üst tema ışığında değerlendirilmiştir. Bu üst temalar; 'Etnik Unsurlar' (ırk/yabancı, dil, din, cinsiyet, ortak insanlık ülküsü alt temalarına ayrıldı.), 'Dezavantajlı Gruplar' (engelli olma, kadın olma, çocuk olma, yaşlı olma, düşük sosyal statülü olma, bireysel farklılıklar, fiziksel farklılıklar alt temalarına ayrıldı.), 'Kültürel Değerler' (yemek kültürü, tarihi ve kültürel değerler, baskın evrensel kültür alt temalarına ayrıldı.) 'Diğer Varlıklara Saygı'(doğa sevgisi ve hayvan sevgisi alt temalarına ayrıldı.) ve 'İletişim' (çocuk-yetişkin iletişimi alt temasında değerlendirildi.) olarak belirlenmiştir. Çalışmada incelenen kitaplar ikişer defa okunarak söz konusu temalara ait iletiler kodlanmıştır. Tespit edilen iletilerin güvenirlik ve geçerliliğinin sağlanması amacıyla Miles ve Huberman modelinde içsel tutarlılık olarak bilinen kodlayıcılar arası görüş birliği formülü uygulanarak iki farklı kodlayıcı ile araştırmacının kodları arasında benzerlik oranı hesaplanmış ve güvenirlilik oranı sağlanmıştır. Elde edilen bulgular ışığında Mavisel Yener'in öykü ve romanlarının çok kültürlülük öğelerini içerdiği, yazarın kitaplarında yer alan iletilerin çocuğun dünyasında farklılıklara yönelik olumlu düşünceler uyandıracak şekilde yapılandırdığı tespit edilmiştir. Üst temalar ışığında; yazarın etnik unsurlara yönelik kullanımlarında genel olarak farklı ırk, dil, din, cinsiyet öğelerine yönelik olumlu iletileri tespit edilmiştir. Bununla birlikte yazarın, toplumdaki dezavantajlı gruplara yönelik yaşanan sıkıntılara kitaplarında yer verdiği; tarihi ve kültürel değerlerin aşınması tehlikesi karşısında çocukları uyardığı, kitaplarında insan dışındaki diğer canlılara saygı duyacak kullanımlarda bulunduğu; ayrıca hem ailelere hem eğitimcilere çocuk ile iletişimde doğru ve yanlış uygulamaları gösterdiği görülmüştür. Ayrıca incelenen kitaplar yazarın resmi internet sitesindeki sınıflandırmaya sadık kalınarak hedef kitle olarak yaş gruplarına ayrılmış; çok kültürlülük öğelerine yönelik iletilerin 9-11 yaş grubuna yönelik daha az olduğu, 11-13 yaş grubu ve 13 yaş üzeri gruba yönelik kitaplarında ise daha fazla olduğu belirlenmiş ve böylece ileti sayısının kademeli olarak arttığı saptanmıştır. Sonuç olarak Türkçe eğitiminde farklılıklara saygı ve çok kültürlü ortamda birlikte yaşama arzusunu güçlendirme amacıyla ders kitabı metinlerinin ve çocuklara tavsiye edilebilecek kitapların seçiminde Mavisel Yener'in öykü ve romanlarının bu amaçlara yönelik uygun birer eğitim-öğretim materyali olabileceği bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, çocuk edebiyatı, çok kültürlülük, çok kültürlü eğitim, çok kültürlü çocuk edebiyatı.