Mecma i'l-Letayif’in Viyana Nüshası: Dil Özellikleri - Metin - Dizin

ÖZ: Mecmaʿiʾl-Letâyif adlı bu yüksek lisans tezi, Giriş, İnceleme, Metin, Dizin ve Sonuç olmak üzere toplam 5 ana bölümden oluşmaktadır. Bu araştırmada, aslı Viyana Ulusal Kütüphanesi (Oesterreichische Nationalbibliothek)’nde A-4997 numarada kayıtlı bulunan, 41 varak ve 19 satırdan oluşan, kırık talik yazı ile yazılmış olan harekesiz nüshasının çeviriyazısı yapılmıştır. Tez süreci devam ederken, Ahmet Naim Çiçekler bu eserin altı nühasını karşılaştırmış; fakat Avusturya nüshasını ele almamıştır. Naim Çiçekler, çalışmasında Viyana nüshasından söz etmemektedir. Bu çalışmada, Viyana nüshasının çeviriyazısı yapılmış, diğer nüshalardan farklılıkları tespit edilmiştir. Bu farklılıklar dipnotlar şeklinde verilmiştir. Sirac bin ʿAbdullah’ın hazırladığı ML, Ḳur’an, İncil, Zebur, Tevrat ve peygamberler tarihinden anlatılan hikâyeler ve bunun yanında Hristiyan ve Yahudilerin, Hz. Muhammed ve İslām hakkında sözledikleri sözlere yazarın verdiği cevaplardan oluşmaktadır. Metnin içerisinde konusu gereği birçok ayet ve hadis bulunmaktadır. Bu ayet ve hadislerin birçoğu müllif, geriye kalan kısmı ise tarafımızdan çevrilmiştir. Çalışmayı, giriş, metin, dil bilgisi özellikleri, Arapça, Farsça ve Türkçe Dizin ve özel isimler oluşturmaktadır. Giriş bölümünde, eser tanıtılmıştır. İnceleme bölümünde, metnin sunduğu veriler ışığında metnin yazım, ses ve yapı özellikleri incelenmiştir. Dizin bölümünde ise Arapça, Farsça, Türkçe ve diğer dillerden ödünçleme alınan sözcüklerin Türkçe karşılıkları verilmiştir. Söz varlığının diğer öğeleri de çıkarılmıştır. İkilemeler, deyimler, dua ve beddualar gibi. Halk diliyle yazılmış olan bu eser, dinler tarihi, sözlük ve dil çalışmalarında yararlanabilecek veriler sunmaktadır.