Master'sOpen Access

Mecmû'a-ı Makâmât Be-Kavl-i Mûsikiyyât (Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Koleksiyonu, Numara: 2193) (İnceleme-MESTAP tablosu-karşılaştırmalı metin)

2024
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Dr. Orhan Kaplan

Abstract (TR)

Güfte mecmuaları, klasik Türk müziği için olduğu kadar Türk edebiyatı için de önemli yazılı kaynaklardır. Güfte mecmualarından hareketle mecmuanın derlendiği dönemde hangi eserlerin kaydedilecek kadar önemli olduğu tespit edilir. Bu eserlerin birçoğu müzikal açıdan olduğu kadar edebî değer de görmüş şiirler olmuştur. Bazı mecmualar, saray-devlet erkânına sunulmuş olması münasebetiyle ehemmiyet arz eder ve o ölçüde değerli bulunur. Bu çalışma Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Koleksiyonu 2193 numarada kayıtlı "Mecmû'a-ı Makâmât Be-Kavl-i Mûsikiyyât" adlı güfte mecmuasında yer alan güftelerin transkripsiyon harflerine aktarılmış metni ve eserin incelemesinden oluşmaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan bu mecmuada hünkârın fasıllarına katıldığı bilinen bestekârların eserlerini ihtiva etmesi bakımından önemlidir. Dönemin padişahlarından "Mevlevi" olduğu bilinen III. Selim'in ve diğer pek çok Mevlevi şair ve bestekârın mecmuada eserinin bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı, konusu ve yöntemine "Giriş" kısmında değinildikten sonra mecmua tanıtılmış, mecmuanın derlendiği dönemdeki musiki tarihinden, musikinin hangi mecralarda talim edildiğinden bahsedilmiştir. Derlenmiş diğer güfte mecmualarından örnekler verilmiştir. "MUsiki ve Güfte Mecmuaları" kısmında mecmuada bulunan güftelerle bunların bestekârları ve şairleri hakkında bilgi verilmiş, mecmuanın incelenmesi sonucu elde edilen sayısal veriler tablolarda gösterilmiştir. Ardından karşılaştırma yapılan eserler ve bilimsel çalışmalarla mecmuanın farkları dipnotlarla gösterilmiştir. Mecmuanın incelenmesi neticesinde elde edilen bulgular ve bilgiler "Sonuç" bölümünde belirtilmiştir. Mecmuada 68 farklı makamda 26 farklı usulle bestelenmiş 903 güfte bulunmaktadır. Bu güftelerin 829'u Türkçe, 62'si Farsça, 5'i Farsça-Türkçe, 1 tanesi Arapça-Türkçe ve 6 tanesi Arapçadır. İncelemeye yalnızca Türkçe güfteler ve karışık dilli güftelerin Türkçe kısımları dâhil edilmiş, istatistik bilgilerinin sunulduğu tablolar buna göre hazırlanmıştır. Mecmuadaki 302 güftenin şairi tespit edilebilmiştir. 104 güftenin bestekârı belirtilmemiştir.

Author

Dr. Nur Zeynep Çatalbaş

How to Cite

Nur Zeynep Çatalbaş (Yüksek Lisans Tezi). Mecmû'a-ı Makâmât Be-Kavl-i Mûsikiyyât (Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Koleksiyonu, Numara: 2193) (İnceleme-MESTAP tablosu-karşılaştırmalı metin), 2024, Sakarya University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Sakarya University