Medenî Usûl Hukukunda yetki sözleşmeleri

Kamu otoritesi ile çevrelenmiş olan medenî usûl hukukunda, emredici kurallar hâkim durumda bulunmakta; taraflar maddi hukukta sahip oldukları şekilde mutlak bir tasarruf serbestisine, yani sözleşme özgürlüğüne sahip bulunmamaktadırlar. Taraflara usûl kuralları üzerinde tasarrufta bulunabilme imkânı, kanun tarafından çok sınırlı hallerde tanınmıştır. İnceleme konumuzu oluşturan ?yetki sözleşmesi? de bu sınırlı hallerden biridir. Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 22. maddesinde düzenlenmiş olan sözü geçen müessese, taraflara uyuşmazlığın hangi mahkeme tarafından görüleceği hususunda bir sözleşme yapma fırsatı sunmaktadır. Bunun sonucunda, taraflar kanun koyucunun öngördüğü sınırlar dâhilinde, istedikleri mahkemeyi yetkili kılmak konusunda usûlî bir özgürlüğe kavuşmaktadırlar. Kanun'da birtakım yetki kuralları yer almakla birlikte, kanun koyucunun her somut olayda tarafları tatmin edici, onların çıkarlarına uygun yetki kurallarını düzenlemesi oldukça güçtür. Bu sebeple, kanun koyucu yetkiye ilişkin kurallar koyma hususunda, tarafların iradelerine de geçerlilik tanınması gerektiği kanaatine varmış ve kendi çizdiği sınırlar içerisinde onların kendi menfaatlerine uygun bir yetkili bir mahkeme tesis etmelerine izin vermiştir.