Medenî yargıda usûl kurallarına aykırılığın Anayasa Mahkemesi'nce bireysel başvuru yoluyla denetlenmesi

Bireysel başvuru, kamu gücünü kullanan organların işlem, eylem ve ihmalleri dolayısıyla sebebiyet verdikleri temel hak ve özgürlük ihlâllerine karşı bireylerin korunabilmesi amacıyla ortaya çıkmış bir kurumdur. Bireysel başvurunun kabulü ile bireyler, temel hak ve özgürlüklerinin korunmasını Anayasa Mahkemesi'nden vasıtasız bir biçimde isteme hakkına sahip olmuşlardır. Bireysel başvuru ile adil yargılanma hakkı gibi yargısal güvenceler de koruma altına alınmaktadır. Özellikle medenî yargı alanında yargı organlarının yargısal güvencelere riayetsizliği iddiasını içeren başvurular oldukça fazladır. Tezimizde, başvuruların büyük çoğunluğunu oluşturan medenî usûl hukuku kaynaklı ihlâl iddialarına Anayasa Mahkemesi'nin yaklaşımı ortaya konulmuştur. Çalışmamızda öncelikle Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruları inceleme sürecine, medenî usûl hukuku perspektifinden bakılarak bireysel başvuruda uygulama alanı bulan usûl hukuku kurumlarına Anayasa Mahkemesi'nin yaklaşım biçimi incelenmiştir. Sonrasında, medenî yargıda usûl kurallarına aykırılıklar sebebiyle adil yargılanma hakkı yanında, bağlantılı hak ve ilkelerin ihlâl edildiğine ilişkin iddialar neticesinde Anayasa Mahkemesi'nce verilen kararlar, kategorize edilerek, usûl hukukuna ilişkin bir sistematik çerçevesinde ele alınmıştır. Adil yargılanma hakkı, mahkemeye erişim hakkı, bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı, hakkaniyete uygun yargılanma hakkı, hukuki dinlenilme hakkı ve makûl sürede yargılanma hakkına ilişkin kararlar usûl kurumları ile bağlantılı şekilde değerlendirilmiştir.