Medya okuryazarlığı ile sosyal bilgiler eğitimi ve medya okuryazarlığı konusunda yazılmış makalelerin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de 2007-2023 yılları arasında medya okuryazarlığı ile sosyal bilgiler eğitimi ve medya okuryazarlığı konusunda yazılmış akademik makalelerin, genel eğilimlerini incelemektir. Bu bağlamda, Dergi Park veri tabanında yapılan alan taraması sonucunda, sosyal bilgiler eğitimi alanında 43 çalışmaya, diğer ana bilim dallarında ise 198 çalışmaya ulaşılmıştır. Doküman analizi ile elde edilen makaleler, tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen makaleler; konu başlıklarına göre dağılım, yıllara göre dağılım, kullanılan araştırma yöntemlerine göre dağılım, örneklem gruplarına göre dağılım, örneklem büyüklüklerine göre dağılım, veri analiz tekniklerine göre dağılım ve diğer ana bilim dallarına göre dağılım gibi çeşitli konu başlıkları altında kategorilere ayrılmış, sayısal veriler grafiklerle görselleştirilmiştir. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, medya okuryazarlığı üzerine yazılan araştırmaların, yıllar içerisinde dalgalanmalar göstererek disiplinlerarası bir yaklaşımla sosyal bilimlerin ötesine geçtiği, ancak son dönemlerde bu araştırmaların sayısında bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalar genellikle nicel veri toplama yöntemleriyle gerçekleştirilmiş olup, nitel ve karma yöntemlerin kullanımına daha az rastlanmıştır. Araştırmalarda örneklem grupları ağırlıklı olarak öğretmenler ve öğrenciler üzerine yoğunlaşmış olup, örneklem büyüklükleri bakımından geniş bir çeşitlilik gözlenmiştir. Nicel analiz, karma analiz ve betimsel analizin en yaygın kullanılan yöntemler arasında yer aldığı, tematik/içerik analizi ile doküman analizin ise en az tercih edilen analiz yöntemleri olduğu saptanmıştır. Diğer disiplinlerle karşılaştırıldığında, disiplinlerarası çalışmaların ve sosyal bilgiler eğitimi üzerine yazılan araştırmaların sayısal açıdan daha iyi bir durumda olduğu gözlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Sosyal bilgiler eğitimi, medya okuryazarlığı, yeni medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya okuryazarlığı.