Mehmet Esad'ın Tahlili ve Tenkidi Tarih-i Edyan adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

ÖZETYüksek Lisans TeziMehmet Esad'ın Tahlili ve Tenkidi Tarih-i Edyân Adlı Eseri'nin Trans-kripsiyonu ve Değerlendirilmesi.Halis BayındırFırat ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim DalıDinler Tarihi Bilim Dalı2006, Sayfa: 88Bu çalışmada Osmanlı Devletinin son yıllarında az sayıda yazılan Dinler Tarihieserlerinden Tahlili ve Tenkidi Tarih-i Edyân adlı kitabın transkripsiyonu ve kısacadeğerlendirilmesi yapılmıştır.Medreselerde ve o zamanın üniversitesi Darülfünunda Dinler Tarihi hocalığı da yapmışolan Mehmet Esad adı geçen çalışmasını hem ders kitabı amaçlı hem de genel okuyucukitlesine hitaben yazmıştır. Daha ziyade Dinler Tarihine giriş mahiyetinde olan eser genelliklemetodolojik konular olan Dinler Tarihi'nin konusu, amacı, kapsamı, dinlerin ortaya çıkışı ileilgili nazariyeler ve bunların kısa değerlendirmeleri gibi mevzuları ele almıştır. Benzerlerigibi sadece birinci cildi yazılan kitabın devamı getirilememiştir.Adı geçen dönemde yazılan eserlerle metot ve muhteva bakımından hemen hemen aynıözelliktedir. Bazen genel değerlendirme yapması, terimlerin Latince karşılığını vermesi,dinlerin XX. Yüzyıl başlarındaki sayısal ve coğrafi dağılımını bildirmesi eseri diğerlerindenfarklı kılan başlıca özelliklerden biridir.Çalışma konumuz olan eser ülkemizdeki Dinler Tarihi araştırmalarının hangi aşamalardangeçtiğini ve XX. Yüzyıl başlarında Dinler Tarihi biliminin seviyesini ortaya koymasıbakımından önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Tarih-i Edyân, Mehmet Esad, Meşrutiyet Dönemi,