Mekansal çevre zenginliğinin oğlaklarda davranış, sağlık ve performans özelliklerine etkisi

Hayvan refahını sağlamaya yönelik çabalar beraberinde çiftlik hayvanlarının çevresinin zenginleştirilmesi gereğini gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, büyütme ünitelerinde farklı mekansal çevre koşullarının oğlakların davranış, sağlık ve performans özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Toplam 40 (20 ?, 20 ?) baş oğlağın kullanıldığı çalışmada gruplar büyütme üniteleri mekansal nesnelerle (kombine yemlik, yarı otomatik yoğun yemlik, ranza, köprü, kütük) donatılan zengin (Z) ve özellikle tırmanmayı engelleyecek biçimde hiçbir nesnenin olmadığı fakir grup (F), şeklinde düzenlenmiştir. Canlı ağırlık, kaba ve kesif yem tüketim değerleri bakımından önemli bir farklılık görülmezken, Z gruptaki oğlaklar daha fazla oranda kesif yeme yönelme davranışı sergilemişlerdir (P=0,0040). Padokları tırmanmalarını engelleyecek biçimde düzenlenen F gruptaki oğlakların, Z gruptaki oğlakların yaklaşık ?'ü oranında tırmandıkları belirlenmiştir (P<0,0001). Genellikle agresif olarak tanımlanabilecek etkileşim sıklığı Z grubunda önemli derecede daha yüksek gerçekleşmiştir (P=0,0023). Çevresel zenginleştirmede kullanılan tüm nesnelerin oğlaklar tarafından kullanıldığı görülürken, en fazla oranda ranzanın kullanıldığı dikkati çekmiştir. Sosyal izolasyon testinde belirlenen hormon seviyeleri oğlaklarda akut stresin oluştuğunu göstermektedir. Sütten kesim dönemi hormon seviyeleri diğer dönemlerden farklılaşmıştır (P=0,0174). Antikor titresi gruplarda benzer seviyelerde gerçekleşmiştir (P>0,05). Sonuç olarak, mekansal zenginleştirme ya da yoksunluğun oğlaklarda ele alınan performans ve sağlık özelliğine önemli bir etkisinin olmadığı söylenebilir. Ancak mekansal zenginleştirmenin oğlakların çevresel duyarlılığını arttırdığına ilişkin şüphe uyandırmıştır. Ayrıca tırmanma davranışının keçi türü için türe özgü ve esansiyel bir davranış olduğu savı güçlenmiştir.Anahtar kelimeler: Hayvan refahı, performans, çevresel zenginleştirme, tırmanma, sosyal izolasyon