Mekkî sûrelerde sahabe neslinin eğitimi

Kur'an'da Mekkî sûrelerde yer alan ilahi hitaplar, sahabenin dinî kimlik ve karakter inşasında belirleyici bir rol oynamıştır. Peygamber ve sahabeye yönelik doğrudan hitaplar müminlerin İslamî kimliklerini ve değerlerini şekillendirirken müşriklere ve Ehl-i Kitab'a gelen dolaylı hitaplar peygamberin rol model niteliğiyle birlikte sahabenin eğitimine ciddi katkılar sağlamış ve İslamî eğitimin temel ilkelerini ortaya koymuştur. Araştırma giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın problemi, gerekçesi, amacı, önemi, kapsamı, yöntem ve kaynakları ile araştırmayla ilgili literatüre dair bilgiler sunulmuştur. Birinci bölümde vahyin nüzul ortamı, nüzul-sîret ilişkisi gibi konulara değinilmiştir. İkinci bölümde Mekkî sûrelerdeki hitaplar çerçevesinde tevhid, nübüvvet, mead, ibadet ve helal-haramlara ilişkin temel kavramlar üzerinden insanları eğitme işlevine değinilmiş; sûrelerin indirildiği tarihî ve sosyal bağlam açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise ideal müminin inşasında ve manevi kişiliğin oluşmasında öne çıkan kavram ve isimlendirmelere yer verilmiştir. Aynı şekilde, sosyal dayanışma ve bireysel ahlak ilkeleri de bu sûrelerdeki hitaplar bağlamında netleştirilmiştir. Dördüncü bölümde İslam'ı kabul eden sahabenin, İslam'a direnen toplumlara karşı nasıl bir tavır takınmaları gerektiği, müşrikler ve gayrimüslimlerle ilişkilerinde İslam'dan yana nasıl bir duruş sergilemeleri gerektiği üzerinde durulmuştur. Ayrıca sahabenin eğitimine yön veren temel parametreler, Mekkî sûrelerde yer alan bilgiler ışığında kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise yapılan araştırmada elde edilen bulgular özetlenmiş, sahabenin eğitimine dair ulaşılan temel sonuçlar ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tefsir, İlahi hitap, Mekke dönemi, Sahabe, Eğitim