Melez çilek populasyonunda bazı kalite özellikleri ile bağlantılı QTL analizleri

Dünyada ve ülkemizde çilek yetiştiriciliğine olan talebin her geçen gün artmasıyla özellikle biyoteknolojik yöntemlerin getirdiği avantajlar sayesinde modern ıslah büyük önem kazanmıştır. Bu amaçla bu araştırmada klasik melezleme ıslahı yöntemi ile elde edilen 'Fortuna' çeşidinin ana ebeveyn, 'Rubygem'çeşidinin ise tozlayıcı ebeveyn olarak kullanıldığı F1 melez popülasyonuna ait F1 melez bireyleri ve bunların ebeveynleri materyal olarak kullanılmıştır. Fortuna X Rubygem popülasyonundan elde edilen F1 bireyler ve ebeveynlerinde, 2021 ve 2022 yılının Mart ve Nisan aylarında 7 farklı bitkisel özellik ile aynı aylarda derim olgunluğuna gelen meyvelerde 27 farklı meyve özelliği incelenmiştir. Derimi yapılan meyvelerde ortalama meyve ağırlığı, meyve rengi ve şeker içerikleri ölçülmüştür. Toplam 34 gözlem ve ölçüm parametrelerinden elde edilen iki yıllık veriler kantitatif özellik lokusları (QTL) analizinde kullanılmıştır. F1 bireyler ile ebeveynlerin, dört farklı dönemde incelenen kriterlere göre dağılımları tespit edilmiştir. Melez çilek popülasyonunda yer alan bireylere ait çilek meyvelerinde HPLC tekniği ile belirlenen toplam şeker içeriğinin %1.3 – 7.2 arasında değişim gösterdiği bu değere paralel olarak %Brix değerinin ise %1.9 – 8.6 arasında dağılım gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak 34 özellikten 22'si ile bağlantılı kantitatif özellik lokusları belirlenmiştir. PV değeri %20 ve üzerinde belirlenen QTL bölgeleri, meyve et rengi özelliğinde, meyve dış renk (C) değeri özelliğinde ve meyve iç renk (L) değeri özelliğinde tespit edilmiştir. m166507450 SNP markörünün üç farklı özellikte PV değerinin oldukça yüksek olarak hesaplandığı ve gelecekteki çilek ıslahı çalışmalarında öncelikle valide edilerek daha sonra da kullanılabileceği düşünülmektedir.