Meme kanserlerinde hormon reseptör durumunun nükse ve perop re-eksizyon oranlarına etkisi

ÖZET Amaç: İnvaziv meme kanserinde hormon reseptörü (HR) durumunun lokal/lokorejiyonal nüks (LR/LRR) ve peroperatif (intraoperatif) reeksizyon gereksinimiyle ilişkisinin değerlendirilmesi. Yöntemler: 2007-2025 arasında tek merkezde ameliyat edilen 137 olgu retrospektif olarak analiz edildi. Klinik-patolojik değişkenler (yaş, tümör boyutu, histolojik derece, LVI/PNI, Ki-67, alt tip), cerrahi sınır durumu/genişliği ve cerrahi tip kaydedildi. Zaman-bağımlı sonlanımlar Kaplan-Meier ile; belirleyiciler çok değişkenli lojistik/Cox modelleriyle değerlendirildi (p=0,05). Bulgular: Ağırlıklı olarak postmenopozal, küçük boyutlu ve HR-pozitif NST tümörlerden oluşan kohort çalışmamızda medyan yaş 53,5; ortalama tümör boyutu 23,0±14,2 mm (medyan 20 mm) idi. Alt tipler: Lüminal B %50, Lüminal A %35, TNBC %10.6, HER2-zengin %4.4. Ki-67 ortalama %27,3 (medyan %20). LVI %50,4; PNI %33. Cerrahi: MKC %58,4; MRM %23,4; basit mastektomi %18,2. Nüks %33; mortalite %26. Ki-67 artışı nüks için bağımsız riskle ilişkiliydi (OR 1,05/%1, %95 GA 1,00–1,11; p=0,047). Radyolojik tümör boyutu mortalitenin bağımsız belirleyicisiydi (OR 1,12/mm, %95 GA 1,03–1,29; p=0,041). HR alt grupları ve cerrahi sınır genişliği çok değişkenli modellerde bağımsız öngördürücü değildi. MKC ile MRM arasında nüks/reeksizyon açısından anlamlı fark izlenmedi. Reeksizyon oranı %40 olup ileri yaşla artış gösterdi (OR 1,05/yıl; p=0,050); MRM, basit mastektomiye kıyasla daha düşük reeksizyon riski ile ilişkiliydi (OR 0,06; p=0,041). Kaplan-Meier eğrileri 2-5 mm'lik cerrahi sınır durumunda daha elverişli seyir gösterse de anlamlılık sağlanmadı (p=0,112). LVI sağkalımı univaryantta olumsuz etkiledi (p=0,005), çok değişkenli analizde doğrulanmadı. Sonuç: HR durumu tek başına nüks veya reeksizyonu öngörmemektedir. Nüks için proliferasyon (Ki-67), sağkalım için tümör boyutu bağımsız ve klinik açıdan belirgin belirleyicilerdir. Negatif cerrahi sınır sağlandıktan sonra daha geniş eksizyonun ek faydası sınırlıdır. Özellikle PR-negatif ve/veya yüksek Ki-67'li Lüminal olgular için takip ve adjuvan stratejiler biyolojik agresiflik temelli kişiselleştirilmelidir. Tek merkezli, retrospektif tasarım ve örneklem büyüklüğü genellenebilirliği sınırlayabilir; çok merkezli, zaman-bağımlı modellemeyi önceleyen doğrulama çalışmaları gereklidir. Anahtar Kelimeler: Meme neoplazileri; hormon reseptörleri; Ki-67; lokorejiyonal nüks; cerrahi sınır; reeksizyon.