Meme ve serviks kanseri risk düzeyleri ve erken tanı hizmetleri kullanımı ilişkisi

Erken tanı meme ve serviks kanserinin prognozunda önemli bir role sahiptir. Bu çalışmanın amacı risk belirleme modelleri kullanarak 35-69 yaş grubu kadınların meme ve serviks kanseri risk durumlarını ve bu kadınların mamografi ve Pap smear testi yaptırma sıklığını araştırmaktır.Kesitsel tipteki bu araştırmanın örneği İzmir İli Balçova İlçesi'nde oturan 35-69 yaş grubu 227 kadından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri bir anketle toplanmıştır. Meme kanseri risk düzeyini belirlemede Gail Modeli ve Cuzick-Tyrer Modeli, serviks kanseri risk düzeyini belirlemede Harvard Halk Sağlığı Fakültesi'nin geliştirdiği bir model kullanılmıştır.Kadınların %52.7'si en az bir kez mamografi yaptırmıştır. 40 yaş üstü kadınlarda son iki yılda mamografi yaptırma oranı %41.3'tür. Gail Modeline göre kadınların %15.8'inin beş yıllık meme kanseri riski yüksek, Cuzick-Tyrer modeline göre %21.7'sinin 10 yıllık meme kanseri riski yüksektir. Lojistik regresyon analizinde 60-69 yaş grubunda olanlar, eğitim düzeyi düşük olanlar ve menopoza girmemiş olanlarda mamografi yaptırmama anlamlı olarak artmış bulunmuştur. Kadınların %52.0'ı en az bir kez Pap smear testi yaptırmıştır. Kadınların %70.0'ının serviks kanseri risk düzeyi ortanın altında, %22.1'i orta düzeyde, %7.9'u ortanın üstündedir. Serviks kanseri risk düzeyi arttıkça Pap smear testi yaptırma azalmış bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde 35-39 yaşında olanlarda ve eğitim düzeyi düşük olanlarda Pap smear testi yaptırmama anlamlı olarak artmış bulunmuştur.Meme ve serviks kanseri tarama oranları Türk kadınlarında düşüktür. Düşük eğitim düzeyi kanser tarama yöntemlerinden düşük oranda yararlanmanın en güçlü belirleyicisidir. Kadınlar meme ve serviks kanseri tarama yöntemleri ve erken tanı hakkında eğitilmelidir. Tarama hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, serviks kanseri, kanser risk modelleri, mamografi, Pap smear testi.