Memlûk-Altın Orda diplomasisi ve Karadeniz köle ticareti (1260-1354)

Karadeniz'in kuzeyi olarak da nitelendirilen Deşt-i Kıpçak, IX. yüzyıldan itibaren İslâm dünyasının köle temin ettiği bir bölgedir. Abbâsîler tarafından gerçekleştirilmiş olan köle temini ve sistemi Fâtımîler, Türkiye Selçukluları ve Eyyûbîler dönemlerinde de devam ettirilmiş, bölge önemini korumuştur. XIII. yüzyılın ortalarından itibaren Deşt-i Kıpçak'tan getirilmiş olan memlûklerin Mısır'da yönetimi ele geçirerek Eyyûbîler'e son vermesinin ardından köle ticaretinde büyük bir değişim yaşanmıştır. Aynı dönemde Moğol istilalarının Anadolu, İran ve Deşt-i Kıpçak bölgesine dayanması, Altın Orda ve İlhanlı adlarıyla iki ayrı devlet kurulması Karadeniz ve Mısır arasında gerçekleşen köle ticaretini etkilemiştir. Devletler arası siyasi, askeri ve ticari mücadeleler neticesinde ticaret güzergâhlarında değişmeler meydana gelmiştir. XIV. yüzyılda Anadolu'da Türkmen beyliklerinin egemenliklerinin artması, Memlûkler ile iletişimde olmaları gibi etmenler Karadeniz köle ticaretini ve Mısır'a köle temininde yeni değişimler meydana getirmiştir. Bu çalışmada Eyyûbîlerin ardından Mısır merkezli kurulan Memlûkler ile Altın Orda arasındaki münasebetlerin köle ticaretine olan etkilerine, iki devlet arasındaki ilişkilerin bölge devletlerine tesirine değinilecektir. Ayrıca Karadeniz ile Mısır arasındaki ticaret güzergâhları üzerinden kara ve deniz yollarında gerçekleşen ticaretin bir devlet politikası haline getiriliş süreci işlenecektir. Dahası bu çalışma ile kölelerin fiyatları, köle temin etme yöntemleri, köle tüccarları ve köle satışı sırasında tüccarların uyguladıkları uygulamalardan da bahsedilecektir.