DoctorateOpen Access

Memlûk Kıpçak Türkçesinde fiil-tamlayıcı ilişkisi

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Arzu Sema Ertane Baydar

Abstract (TR)

Memlûk Kıpçak sahasında yazılan eserlerden hareketle bu çalışmada, Memlûk Kıpçak Türkçesinde fiillerin tamlayıcılı ve tamlayıcısız kullanımları ele alınıp fiil-tamlayıcı ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Memlûk Kıpçak Türkçesinin bütün unsurlarına ait bilgiler verilmiş, ikinci bölümünde ise tezin ana konusunu olan fiil-tamlayıcı ilişkisi açıklanmıştır. Tezin inceleme kısmını oluşturan üçüncü bölüm hazırlanırken Memlûk Kıpçak Türkçesi döneminde yazılmış olan dil yadigârları taranmış ve bu eserlerde yer alan tüm çekimli fiiller tespit edilmiştir. Bu fiiller yüzey yapıda almış oldukları tamlayıcılara veya herhangi bir tamlayıcı almadan müstakil kullanılma durumlarına göre fişlenerek çalışmaya aktarılmıştır. Orijinal metinlerdeki cümle yapıları bozulmadan aktarılmış ve daha sonra bu cümleler Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Tespit edilen örnekler orijinal metinlerdeki yazılış şekillerine bağlı olarak oluşturulan transkripsiyon şekilleriyle çalışmada kullanılmıştır. Örnekler, fiillerin almış oldukları tamlayıcılara ve bu tamlayıcılarla bağlantı kurmak için kullandıkları hâl eki biçimlerine göre tasnif edilerek sınıflandırılmıştır. Alfabetik sıralamaya göre yapılan dizin ile sistematik bir biçimde erişilen tüm fiillere çalışmada yer verilmiştir. Her fiilin ilk olarak varsa tamlayıcısız kullanımına yer verilmiştir. Daha sonra fiillerin belirtme, bulunma ve ayrılma durumlarındaki kullanımları veya birden fazla hâl ekiyle farklı durumlardaki kullanımları da tamlayıcı sayısı belirtilerek gösterilmiştir. Cümlenin yöneticisi olan fiilin Memlûk Kıpçak Türkçesinde tamlayıcılarıyla kurmuş olduğu ilişki sistemi ile bağımsal ve yapısal dil bilgisinde edinmiş olduğu konumunun incelenmesi neticesinde ulaşılan veriler sonuç kısmında sunulmuştur.

Author

Dr. Yunus Aktepe

How to Cite

Yunus Aktepe (Doktora Tezi). Memlûk Kıpçak Türkçesinde fiil-tamlayıcı ilişkisi, 2025, Erzincan Binali Yıldırım University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Erzincan Binali Yıldırım University