Memlûk Sultanları döneminde avcılık ve av seferleri

Eyyûbîlerin azatlı memlûkları tarafından 1250 yılında kurulan Memlûk Devleti, Selçuklularda bulunan birçok âdet ve geleneği Eyyûbîler vasıtasıyla devraldı. Bu geleneklerden biri Eyyûbî Devleti'nde de uygulandığı görülen, fürûsiyye sisteminin bir tezahürü olan av seferleri idi. Memlûk Devleti'nde yönetime geçme sisteminin yapısı gereği memlûk eğlence hayatında avcılık, binicilik ve okçuluk gibi askerî aktiviteler önemli bir yere haizdi. Bilhassa avcılık, memlûk sultanları ve emîrleri nezdinde kıymetli ve eğlenceli bir etkinlik idi. Av seferleri vesilesiyle memlûklar, eğitimine önem verdikleri askerî sporları ve bir nevi savaşa hazırlık olarak geliştirdikleri çeşitli askerî oyunları avlaklarda gerçekleştirme olanağı buldular. Bu seferler, devletin gücünün, imkânlarının ve özellikle sultan ve memlûklarının biniciliğinin bir tezahürü idi. Zamanla av seferleri gelenek ve organizasyon halini aldı. Sultanlar kalabalık alaylar ile avcılık ve çeşitli doğa gezileri için onlarca sefer düzenlediler. Av seferlerine iştirak etmeyi muhtelif gayeler gözeterek gerçekleştiren memlûk sultanları av seferlerini daha ziyade askerî sporlar yapmak, dinlenmek, kendi tebaası ile yakınlık kurmak, idarî nizamı ve denetimi sağlamak maksadıyla gerçekleştirdiler. Etki alanı oldukça geniş olan av merasimleri için çeşitli kadroları devlet memuriyetine getirerek avcılık faaliyetlerine nizam verdiler. Bu sayede çıktıkları av seferlerini daha verimli ve isabetli kıldılar. Bu tezde memlûk sultanları döneminde avcılık ve av seferleri incelenmiştir. Memlûk sultanları döneminde av sporlarının mahiyetinin ve av seferlerinin etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Beş bölümden oluşan bu tezin esası memlûk sultanları dönemi avcılığının mahiyetini, idarî yapılara tesirini, sultanların av seferlerini ve bu seferlerin askerî, idarî, siyasî, içtimaî ve iktisadî boyutlarını kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: Memlûklar, avcılık, av seferleri, fürûsiyye, emîr-i şikâr