Memlûkler ve Memlûk-Kıpçak Türkçesi üzerine yapılan çalışmalarla ilgili bir kaynakça araştırması

Kıpçaklar, geniş bir coğrafi alana yayılmışlar ve bu coğrafyada karşılaştıkları topluluklarla askerî, ticarî ve iktisadî ilişkiler içerisinde bulunurken onları dil, kültür ve idari açıdan etkilemişlerdir. Memlûk Kıpçakları, 1250-1517 tarihleri arasında Mısır, Suriye ve Hicaz'da Memlûk Devleti'ni kurmuşlardır. Bu devlet, Eyyûbî Devleti içerisinde yaşayan köle Kıpçaklar tarafından kurulduğundan "Memlûk" adını almıştır. "Memlûk" kelimesi, Arapça'da "sahip olunan" anlamına gelmektedir ve genelde bir kimsenin emri altındaki insanları ifade etmek için kullanılmıştır. Memlûk Kıpçak Türkçesi; Memlûk Devleti coğrafyasında 1250-1517 yıllarında yazılmış ve üretilmiş eserlerin diline verilen genel bir adlandırmadır (Özgür, 2021: 95). Konu bakımından oldukça zengin olması sebebiyle birçok çalışmaya araştırma konusu olan Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili çalışmaların sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili yazılan eserlerin sayısının gün geçtikçe artması bu çalışmaları takip edilmesini güçleştirmiştir. Dolayısıyla bu çalışmaların özetlenmesi gerekliliği duyulmuştur. Bu bağlamda bu çalışmada Türk dilinin gelişim sürecinde önemli bir evre oluşturan ve içerik açısından oldukça zengin olan Memlûkler ve Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili kitap, kitap bölümü, yüksek lisans ve doktora tezi, makale, bildiri düzeyindeki çalışmalar dâhil olmak üzere genel ağ üzerinden başta "TTK,TDK,YÖK Ulusal Tez Merkezi" kurumlarında bulunan yayınlar olmak üzere, "TR Dizin" ve Türkiye'de bulunan üniversitelerin "Akademik Veri Yönetim Sistem"leri taranmıştır. Bunların yanı sıra bu üniversitelerin sosyal bilimler dergileri, diğer bilimsel dergilerin indeksleri, sempozyumların bildiri kitapları ve elde edilen çalışmaların kaynakça kısımları taranarak toplam 582 eser tespit edilmiş ve alfabetik bir sıralamayla listelenmiştir. Bu çalışma, Memlûkler ve Memlûk Kıpçak Türkçesi alanında çalışmak isteyen araştırmacılara kolaylık sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.