Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsameddin Bursevî) inceleme ve metin

Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda derviş mutasavvıfların rolü önemlidir. Bu mutasavvıflar İslam fetihlerine katılmışlar; Anadolu'nun şekillenmesinde aktif olarak çalışmışlardır. Onların Anadolu'nun İslamlaşmasında payları büyüktür.Kuruluş dönemi Osmanlı mutasavvıflarından birisi de Emir Sultan'dır. O Osmanlı Devleti'nin kuruluşu döneminde, 770-833/1368-1429 tarihleri arasında yaşamıştır. Yaşadığı yıllarda padişahların başarılı olmaları için manevî bakımdan dua ve niyazda bulunmuştur. Mutasavvıf şahsiyeti yanında, Yıldırım Bâyezid'in damadı olması açısından da önemlidir. II. Murat devrinde İstanbul kuşatmasına dervişleriyle birlikte katılarak bizzat aktif rol almıştır.Emir Sultan o zamanın toplumunda önemli bir şahsiyet olduğundan, yaşadığı zamanda ve vefat ettikten sonra da menkabeleri anlatılmıştır. Hatta vefatından kısa bir zaman sonra menkabeleri yazıya geçirilmeye başlanmıştır. Hüsâmeddin Bursevî de onun menkabelerini yazanlardan biridir. Yazdığı eser Menâkıb-ı Emir Sultan adını taşımaktadır.Menâkıb-ı Emir Sultan'da, Emir Sultan'ın fizikî özellikleri, giydiği elbiseler, güzel ahlâkı, özlü sözleri, Buharalı olduğu, babası Seyyid Ali vasıtasıyla soyunun Hz. Peygamber'e (s.a.v.) ulaştığı, şeyhinin Seyyid İsâ olduğu ve sisilesinde bulunan şahısların isimleri, Buhara'da küçükken kerametler gösterdiği, Buhara'dan ayrılıp Hicaz, Şam, Karaman, Niğde, Hamid İli, Kütahya, İnegöl yoluyla Bursa'ya geldiği, Bursa'ya gelirken yollarda gösterdiği kerametleri ve Bursa'da gösterdiği olağanüstü halleri anlatılır. Yine menâkıbnâmede Emir Sultan'ın, Yıldırım Bâyezid, II. Murat, Molla Fenârî ve Hacı Bayram Velî ile olan münasebetlerinden, Yıldırım Bâyezid'in kızı Hundî Sultan ile evlenmesinden, bu evlilikten iki kız ve bir erkek çocuklarının olmasından, Ulu Camii'nin yapılışında gösterdiği kerametlerden söz edilir. Emir Sultan'ın, Miraç ile ilgili ayetleri ve İsrâ Sûresi 64. ayetini tefsir etmesinden, türbesinin yapılacağı yeri kerametle belirlemesinden, hastalanmasından ve vefâtından, vefâtından sonra gösterdiği kerametlerden, türbesi yapılırken türbeyi yapan mimara rüyada görünmesinden, kendisinden sonra postuna geçen halifelerinden, Bursa dışındaki yerlere gönderdiği halifelerinden ve bunların menkabelerinden, Emir Sultan ve halifelerinin menkabelerini yazanlardan bahsedilir. Menâkıbnâmenin sonlarında Emir Sultan ve halifeleri için dua yapılır. Emir Sultan'ın Sultan Süleyman Han'a Acem seferinde müjdeci olarak görünmesinden söz edilir ve bu şekilde menâkıbnâme bitirilir.