Mental muhasebenin üniversite öğrencilerinin harcama yapma sürecindeki rolü

Tüketicilerin harcama yaparken alternatifler arasında seçim yapma durumunda kalması sık karşılaşılan bir durumdur. Kişiler bu seçimleri yapmak için alternatifleri değerlendirirken kendilerine en faydalı olacak ve en mantıklı gelen seçeneğe yönelme eğilimi göstermektedir. Fakat her zaman bu seçimler kişilerin düşündüğü gibi en mantıklı alternatif olmayabilmektedir. İnsan zihninde oluşturulan zihinsel (mental) muhasebe bireyleri çoğu zaman bir yanılgı içine düşürüp irrasyonel seçimler yapmaya itebilir. Zihinde bir mental muhasebe oluşturup yanılgı içine düşmenin başlıca sebepleri paranın her zaman aynı para olduğunu unutup, paranın geliş kaynağına göre onu sınıflandırmak veya o paraya farklı etiketler yapıştırıp farklı kategorilere ayırarak harcama eğilimi göstermektir. Bu şekilde yapılan seçimler kişi için her zaman en mantıklısı olmayabilir. Bu çalışma üniversitede muhasebe eğitimi gören öğrencilerin harcama yaparken kayıp ve kazanç karşısındaki tepkileri ve fiyat-indirim algıları sonucu paranın kaynağını önemseyerek seçim yapmaları durumunu yani zihinlerinde bir mental muhasebe sistemi yapıp yapmadıklarını belirlemeye yönelik hazırlanmıştır. Araştırmada veri toplama için anket formları kullanılmıştır. Anket formunda öğrencilerin zihinsel muhasebeyi uygulayıp uygulamadığını anlamaya yönelik senaryolu soru grupları oluşturulmuştur. Anket çalışmasından elde edilen bulgular tanımlayıcı değişken ve ekonomik faktörlerin harcama kararlarına etkisi bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar öğrencilerin harcama kararlarında bu faktörlerin önemli olduğu görüşünü desteklemektedir.