Merkez Bankası dijital para sisteminin bankacılık sektörüne etkileri

Her sektörde yenilikler yaratan ve geliştiren dijitalleşme, para üzerinde de etkisini göstererek yeni bir dijital para formu oluşturmaktadır. Dijital para, yalnızca elektronik ortamda işlem gören ve soyut bir varlığı olan para şeklidir. Merkez bankaları kendi dijital paralarını üretmek için çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmada, olası bir merkez bankası dijital para sistemi ve bankacılık sektörü üzerindeki etkileri incelenmektedir. Merkez bankası dijital para sisteminin anlaşılması için öncelikle günümüzde işlem gören dijital para birimleri incelenmekte ve sonrasında para biçiminin dönüşümü ile bankacılık sektöründe yaşanabilecek muhtemel değişimler analiz edilmektedir. Bu kapsamda gerçeğe en yakın öngörülerde bulunulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Ulusal ve uluslararası literatürde bu hususta yaşanan bilgi eksikliğinin giderilmesi ve gelecek çalışmalara ışık tutması amaçlanmaktadır. Çalışmada, sektörde yaşanabilecek değişimler hakkında görüş alınması açısından bir anket çalışması yürütülmüştür. Türkiye'de bulunan bankaların üst düzey yöneticileri ile gerçekleştirilen anket uygulaması sonucunda yeni bir para sistemi olarak merkez bankası dijital para sistemine geçileceği görüşü öne çıkmaktadır. Sektöre yönelik değişim özellikle işlem hızının artması ve işlem maliyetinin azalması yönünde olacaktır. Bunun yanı sıra bütün işlemlerin uzaktan yapılabilmesiyle birlikte bankacılık sektöründe şube sayısında ve istihdam kapasitesinde bir daralma yaşanması beklenen değişimler arasındadır. Ayrıca yeni para sisteminde ATM'lerin ortadan kalkabileceği ya da işlevinin değişebileceği düşünülmektedir. Para üretme maliyetinin daha az olması beklentisi doğrultusunda senyoraj kazancında artış beklenmektedir. Son olarak günümüzde yaşanan salgın örnek alındığında, bu ve benzeri salgınların sektöre yönelik olumsuz etkilerinin dijital para sisteminde daha az olacağı öngörülmektedir.