Merkezi yönetimin politikaları bağlamında iklim değişikliğinin Türkiye'de sektörel bazda değerlendirilmesi

İklim değişikliği, dünyayı ciddi şekilde tehdit eden bir sorundur. İklim değişikliği karmaşık nitelikte olması ve çeşitli sektörleri etkilemesi nedeniyle "wicked" sorun olarak görülür. Özellikle sanayi devriminden sonra fosil yakıtların artması, iklim değişikliğini tetikleyen en önemli unsurdur. Bu değişikliğin etkileri ülkelere göre farklılaşırken Türkiye ciddi risk taşıyan bir grupta yer almaktadır. Özellikle iklim değişikliğinin etkisi Türkiye'de daha çok, kuraklık ve sel baskınları şeklindedir. Bununla mücadele edebilmek için merkezi yönetimin uygulaması gereken azaltım ve uyum olmak üzere iki politika vardır. Azaltım politikası, sera gazını artıran emisyonları azaltmayı hedeflemektedir. Uyum politikası ise iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefler. Ülkeler özellikle politikaları gerçekleştirmek adına uluslararası düzenlemeler yapmaktadır. Türkiye de ise azaltım ve uyuma yönelik politikalar hayata geçmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de merkezi yönetimin iklim değişikliğine ilişkin azaltım ve uyum politikaları sektör sektör ele alınarak yasal düzenlemeler, çalışmalar, uygulamalar ve raporlar bağlamında incelenmiştir. Çalışma ile merkezi düzeyde kamu yönetiminin iklim değişikliği ile ilgili yaptığı çalışmaların iklim değişikliğinin zararlı etkilerini giderme konusundaki yeterliliği değerlendirilmiştir. Araştırmada veri elde yöntemi olarak arşiv taramasından faydalanılmıştır. Arşiv taramasında merkezi yönetim düzeyindeki çalışmalar (çıkartılan yasalar, eylem planları vs.) kullanılmıştır. Ayrıca merkezi yönetimin iklim değişikliğine ilişkin çalışmalarını değerlendiren çeşitli kuruluşların raporlarından, bilimsel makaleler ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ışığında bazı sektörlerdeki uygulamalarda sorunlar ve zıtlıklar, bazı sektörlerde ise yetersiz kalınan konuların olduğu görülmüştür. Özellikle sağlık, balıkçılık, turizm vs. sektörler yetersiz çalışmaların olduğu sektörler olarak gösterilebilir. Her şeyden önce bu sektörler de dahil olmak üzere tüm sektörlerin politikaları uyumu baz alacak şekilde yapılmalıdır. Yenilenebilir enerji kaynakları teşvik edilmelidir. Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Sera Gazı, Kamu Yönetimi, Sektörler, Azaltım ve Uyum