Mersin ili bağ üretim alanlarında hastalıklara neden olan bitki patojeni fitoplazmaların moleküler yöntemlerle belirlenmesi ve filogenetik ilişkilerinin ortaya konulması

Bu araştırma meyve türleri içerisinde önemli bir yeri olan, son yıllarda dünyada ve ülkemizde üretim alanları artan bağda – yaygın adı üzüm asması - (Vitis vinifera) , tarımsal üretimi neredeyse tehdit edecek seviyelere ulaşan için fitoplazma hastalık etmeninin saptanması, patojenin doğru ve detaylı bir biçimde tanılanması ve karakterizasyonu amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada Mersin ili içinde yer alan Tarsus ilçesi bağ yetiştiriciği yapılan bölgeler çalışmanın esas materyallerini oluşturmuştur. Ticari anlamda üzüm yetiştiriciliği yapılan bu bölgede, söz konusu bağlardan çalışma amacına uygun olarak yaprak, sürgün örnekleri alınmıştır. Bu çalışma ile Mersin ili ve çevresindeki bağ üretim alanlarında artış gösteren sararma ve kurumaların görüldüğü bitkiler fitoplazmalar üzerinden testlenmiş olup simptomatolojik bulguların bir kısmı fitoplazmalar ile ilişkili olduğu ortaya koyulmuştur. Asmalarda yapılan gözlemlerde geriye doğru ölümler, yapraklarda değişik tipte deformasyon ve sararma ya da kızarmalar ve bitki genelinde deformasyonlar görülmüştür. Önemsenmediği takdirde bu belirtiler eğer fitoplazma etmeni ise hem çoğaltma materyalleri ve hem de hasat ya da budama faaliyetleri ile bu belirtiler giderek yayılmaya devam edecektir. Bu nedenle Mersin ili Tarsus ilçesi üzüm popülasyonunda belirti gösteren omcalardan bitki örnekleri alınıp moleküler yöntemlerle testlenip, tanılanması bu çalışmanın amacını oluşturmuştur. Total Nükleik Asit izolasyonu, doğrudan-PCR, nested-PCR çalışmaları ile phytoplazma ile bulaşık bitkilerin genç yapraklarından elde edilen bitki özsuyu kullanılmıştır. Çalışmada bağlarda hastalığa neden olan fitoplazma etmenleri araştırılmış ve Bois noir (BN) hastalığına neden olan Candidatus Phytoplasma solani saptanmıştır.