Mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler ve fen bilimleri derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri

Sosyal bilgiler ve fen bilimleri öğretimi, öğrencilere bilimsel ve toplumsal konuları anlamaları, analiz etmeleri ve eleştirel düşünmeleri konularında beceriler kazandırmayı amaçlayan eğitim disiplinleridir. Bu çalışmada mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerin pedagojik alan bilgilerini ve öğretmen yeterlilikleri bağlamında sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi öğretimine yönelik görüşleri ve deneyimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada yazılı hale getirilen verilerin analizinde içerik analizi tekniklerinden kategori analizi kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında mesleğe yeni başlayan 14 sınıf öğretmeni ile yapılmıştır. Örneklem türlerinin homojenlik göstermesi açısından sınıf öğretmenleri seçilirken; öğretmenlerin cinsiyeti, görev yaptıkları yerleşim yeri, dikkate alınarak çeşitlilik sağlanmıştır. Seçilen öğretmenlerin %50'si kadın % 50'si erkektir. Görev yaptıkları konumlara bakıldığında %57 ile çoğunluğu köyde görev yapmaktadır. Bu çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Ardından katılımcılara araştırmanın boyutunda sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi öğretiminde mesleki yeterlilik ölçeğindeki ''Mesleki bilgi″sorularında katılımcıların çoğunluğu kendisini yeterli olarak değerlendirmiştir. Mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenleri kendilerini daha çok "tutum ve değerler" alanını oluşturan sorularda yeterli gördüklerini belirtmişlerdir. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenliğe başladıkları ilk zamanki duygu ve düşüncelerine bakıldığında öğretmenlerin büyük çoğunluğunun heyecanlı olduğu, verdikleri emeğin karşılığı olarak atanmış olmanın mutluluğunu yaşadıkları, belirsizliğin verdiği tedirginlik ile gittikleri yerde ne ile karşılaşacaklarını bilemedikleri için ne yapacaklarını da bilemedikleri, kendilerini idealist bir öğretmen olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır.Mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin mesleki beceri boyutundan planlamaya ilişkin görüşlerin de, öğrencilerin bireysel farklılıklarının ve sosyo-kültürel özelliklerinin dikkate alınması, öğrenme-öğretme ortamları oluşturma/düzenleme, sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi kazanımları ve öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun ölçme ve değerlendirmeyapma,öğrenme-öğretme sürecinde uygun strateji yöntem ve teknikleri uygulama konusunda çoğunluğunun kendisini yeterli gördüğü belirtilmiştir. Öğrenme-öğretme sürecinde fen bilimleri dersinde kullanılan yöntemler arasında en çok buluş yöntemi, daha sonra deney yönteminin kullanılmakta olduğu, gösteri, soru-cevap, gösterip yaptırma ve düz anlatım teknikleride kullanılmıştır. En az ise balık kılçığı yöntemi katılımcılar tarafından kullanılmıştır. Sosyal bilgiler dersinde ise en çok doğrudan anlatım ve soru-cevap tekniğinin kullanıldığı görülmektedir.Mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin eğitim fakültelerinde verilen eğitimin içeriğine ilişkin olarak yaptıkları genel değerlendirmede, eğitim sosyo-kültürel farklılıkları yok sayarak veriliyor, staj süresi uygulama yetersiz, okul idaresi ve öğrenci profilleri gibi değişkenler göz ardı ediliyor şeklinde görüşleri görülmektedir. Üniversitelerde alınan eğitimin sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi açısından uygulanabilirliği konusundaki önerilere ilişkin verdikleri cevaplar; uygulamanın çeşitlendirilmesi, eğitim içeriklerinin bölgesel olması, uygulama ve staj süresinin uzatılması, eğitim ilkokul seviyesine ders verecek şekilde tasarlanmasıı ve her duyu organına hitap eden kalıcı eğitimin yapılması şeklinde cevaplar verdikleri anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler:Öğretmen yeterlilikleri, fen bilimleri, sosyal bilgiler, sınıf öğretmenliği