Meslek liseleri ile genel liselerin dokuzuncu sınıf dil ve anlatım dersi ses bilgisi ve telaffuz ünitesi hedeflerine ulaşma düzeylerinin karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı meslek liseleri ve genel liselerin dokuzuncu sınıf dil ve anlatım dersi içerisinde ses bilgisi ve telaffuz ünitesi hedeflerine ulaşmada farklılık olup olmadığını belirlemektir.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Karaman il merkezindeki meslek liseleri ile genel liselerdir. Örneklemi ise 2011- 2012 eğitim- öğretim yılında farklı sosyo-kültürel çevreden ve tesadüfî yöntemle seçilmiş meslek liseleri ile genel liselerdeki 240 dokuzuncu sınıf öğrencisidir.Meslek liseleri ve genel liselerde ilgili hedeflere ulaşma düzeyini belirlemek, bunun demografik özelliklerle ilişkisini ortaya koymak, öğretmenlerin bu konudaki görüşlerine yer vermek amacıyla farklı veri toplama araçları kullanılmıştır. Ses bilgisi ve telaffuz ünitesinde toplam dokuz hedef davranış bulunmaktadır. Bunlardan bilişsel alandaki hedeflere ulaşma düzeyini tespit için boşluk doldurma, eşleştirme ve çoktan seçmeli soruların olduğu bir test, duyuşsal alandaki hedefler için Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Psiko-motor alandaki hedeflere ulaşma düzeyini tespit için 60 öğrenciye metin okutulup bunların ses kayıtları alınmıştır. Demografik özellikleri tespit etmek amacıyla kişisel bilgi formu, dil ve anlatım dersi ile ilgili öğretmen görüşlerini belirlemek için ise anket kullanılmıştır. Toplanan veriler Microsoft Office Excel ve SPSS 16.0 for Windows Evaluation versiyonu kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırma sonucunda ilgili hedeflerden ?Türkçedeki seslerin özelliklerini açıklar, ses olaylarının oluşumunu açıklar, yazı ile telaffuz ilişkisini gösterir? davranışlarına ulaşma bakımından genel liselerin, meslek liselerinden daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. ?Vurgu ile ilgili kuralları uygular? davranışı için ise meslek liselerinin genel liselerden teorik bilgi açısından daha başarılı olduğu; genel liselerin de uygulamada meslek liselerinden iyi durumda olduğu görülmüştür.İlgili hedeflere ulaşma düzeyi ile demografik özellikler arasında fark olup olmadığı araştırılmış, her iki okul türünde ?cinsiyet?, ?kardeş sayısı? ve ?kaynak kullanımı? değişkenleri açısından fark olduğu saptanmıştır.Meslek lisesi öğrencilerinin dil ve anlatım dersine karşı tutumları genel lise öğrencilerininkine göre daha olumlu düzeydedir. Ancak tutum ile hedeflere ulaşma arasında negatif ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.Araştırmaya katılan öğretmenlerin birçoğu öğrencilerin derse hazırlıksız geldikleri, ilköğretimden itibaren bilgi eksiklerinin olduğu, dersten sonra gerekli tekrarları yapmadıkları, derse dikkatlerini vermekte zorlandıkları, konuları ilgi çekici bulmadıkları, bunları günlük hayatta kullanmayacaklarını düşünmeleri konusunda ortak fikirdedir. Öğrencilerin bu dersteki konuları gereksiz bulmadıkları yönünde de ortak bir fikir söz konusudur. Ders materyalleri ve öğretim programı konusunda öğretmenlerin büyük çoğunluğu yetersiz olunduğunu bildirmiştir. Ayrıca öğretmenler, sınıflardaki öğrenci sayısının fazla olmadığını düşünmektedirler.Anahtar Kelimeler: dil ve anlatım, ses bilgisi, meslek lisesi, genel lise.