Meslek lisesi öğrencilerinin siber aylaklıkları ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Günümüzde, siber aylaklık ve sosyal medya bağımlılığı gibi modern sorunlar toplumun her kesimini etkilemeye başlamıştır. İnternetin yaygınlaşması ve sosyal medya platformlarının popüler hale gelmesi, insanların dijital dünyada daha fazla vakit geçirmesine yol açmıştır. Bu eğilimlerin artmasıyla birlikte, siber aylaklık ve sosyal medya bağımlılığı, bireylerin fiziksel ve zihinsel sağlıkları üzerinde ciddi etkilere neden olmaktadır. Siber aylaklık, internet üzerinde amaçsızca gezinme ve zamanını boşa harcama eğilimini ifade eder. Bireyler, iş yerinde veya okulda, evde veya dışarıda olsun, sürekli olarak cep telefonları veya bilgisayarlarıyla meşgul olurlar. Bu durum, dikkat eksikliği, üretkenlik kaybı ve kişisel ilişkilerde sorunlara yol açabilir. Siber aylaklık, birçok insanın hayat kalitesini olumsuz etkileyen ciddi bir problemdir. Sosyal medya bağımlılığı ise, bireylerin sosyal medya platformlarına aşırı derecede bağımlı hale gelmelerini ifade eder. Sosyal medya platformları, insanların bilgi paylaşma, iletişim kurma ve sanal dünyada kendilerini ifade etme ihtiyaçlarını tatmin etmek için kullanılır. Ancak, bu platformlar aynı zamanda sürekli kullanımı teşvik ederek bağımlılığa yol açabilir. Sosyal medya bağımlılığı, psikolojik sorunlar, düşük özsaygı ve kişisel mahremiyet ihlalleri gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu çalışmada meslek lisesi öğrencilerinin siber aylakları ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma evreni 2021-2022 öğretim yılında Sakarya ili genelinde mesleki ve teknik eğitim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gönüllü öğrencilere online olarak siber aylaklık ölçeği ve ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde testleri yapılmış sonrasında t-testi, tek yönlü varyans analizi(ANOVA), Tukey testi ve Pearson momentler çarpım korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kız öğrencilerin siber aylaklık seviyeleri erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu, sınıf seviyesi yükseldikçe siber aylaklık seviyesinin de yükseldiği, cepiv telefonuna sahip öğrencilerin olmayanlara göre daha yüksek seviyede siber aylaklık gösterdiği, günlük oyun oynama süresi ve günlük sosyal medyada geçirilen süre arttıkça siber aylaklığın da yükseldiği ve ailenin gelir durumu yükseldikçe siber aylaklık seviyesinin yükseldiği görülmüştür. Elde edilen verilerin sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkileri incelendiğinde ise; kız öğrencilerin sosyal medya bağımlılığının daha yüksek olduğu, sınıf seviyesinin sosyal medya bağımlılığı üzerinde etkisinin olmadığı, cep telefonuna sahiplik durumunun sosyal medya bağımlılığı üzerine etkisinin olmadığı, günlük oyun oynama süresi yükseldikçe sosyal medya bağımlılığının yükseldiği, gençlerin sosyal medyayı kullanma sürelerinin artmasının sosyal medya bağımlılığını da arttırdığı ve ailelerin gelir seviyesinin yükselmesinin sosyal medya bağımlılığını etkisinin olmadığı görülmüştür. Siber aylaklık ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki incelendiğinde, bu iki faktör arasında belirgin bir ilişki olduğu ve bu ilişkinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.