Mesleki gelişim modelleri eğitiminin öğretmenlerin mesleki gelişime yönelik tutum ve eğilimlerine etkisi

Öğretmenlerin mesleki gelişimi, eğitim sisteminin etkili ve kaliteli bir şekilde işlemesi için kritik bir öneme sahiptir. Mesleki gelişim, öğretmenlerin güncel bilgileri takip etmelerini, öğretim yöntemlerini geliştirmelerini ve öğrencilerine daha etkili bir şekilde rehberlik etmelerini sağlayan sürekli bir öğrenme sürecidir. Öğretmenlerin mesleki gelişimleri için tasarlanmış farklı modeller bulunmaktadır. Bu modeller ülkeden ülkeye değişiklik gösterse de temel olarak seminerler, eğitim programları, okul içi iş birliğini içeren iş birliği takımları, eylem araştırması, portfolyolar ve mentorluk gibi modeller kullanılmaktadır. Son yıllarda özellikle uluslararası PISA ve TIMSS gibi sınavlarda başarı gösteren ülkelerin kullandığı mesleki gelişim modelleri dikkat çekmektedir. Başarı gösteren bu ülkelerde kullanılan mesleki gelişim modellerinin araştırılması ve ülkemizde de uygulanabilirliği son derece önemlidir. Ülkemizde öğretmenlerin mesleki gelişim etkinliklerinden tatmin olmamaları ve yürütülen çalışmaların öğretmen ihtiyaçlarına cevap vermemesi bu araştırmaları daha da gerekli kılmaktadır. Bu nedenle bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerle gerçekleştirilen mesleki gelişim modelleri eğitiminin öğretmenlerin mesleki gelişime yönelik tutum ve mesleki gelişim modellerine yönelik eğilimlerine etkisini belirlemektir. Bu amaçla, araştırma tek grup ön test son test deneysel model olarak tasarlanmıştır. Araştırmaya Türkiye'nin Marmara bölgesindeki bir ilçeden, özel öğretim kurumlarında farklı branş ve kademelerde görev yapmakta olan 30 öğretmen katılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama araçları olarak Çetin (2018) tarafından geliştirilen mesleki gelişim tutum ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'mesleki gelişim modelleri eğilim ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel boyutunu desteklemek amacıyla nitel veriler de toplanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan etkinlik dosyaları, kısa anketler ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmada deney grubu öğretmenleriyle Mesleki Gelişim Modelleri Eğitimi gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS 28.0 istatistik paket programı ve nitel veriler ise içerik analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; mesleki gelişim modelleri temel alınarak verilen eğitimin, öğretmenlerin mesleki gelişimden zevk alma algısını artırdığı aynı zamanda gerçekleştirilen eğitimin öğretmenlerin gözlem odaklı mesleki çalışmalarda ve meslektaşlarla işbirlikçi faaliyetlerde bulunma isteğinde artış sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen veriler öğretmenlerin mesleki gelişim modellerine olan genel eğilimlerinde artış sağladığını göstermektedir. Nitel bulgularda ise öğretmenlerin işbirlikçi mesleki gelişim modellerine olan eğilimlerin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Mesleki Gelişim, Mesleki Gelişim Modelleri, Gözlem, Meslektaş İş Birliği