Metabolik sendromlu hastalarda paraoksonaz 1 aktiviteleri ve fenotiplerinin araştırılması

METABOLİK SENDROMLU HASTALARDA PARAOKSONAZ 1AKTİVİTELERİ VE FENOTİPLERİNİN ARAŞTIRILMASISEMRA TÜRKOĞLUÖZETMetabolik sendrom, insülin direncinin ile oluşan metabolikdüzensizliklerin bir grubudur. Metabolik sendromun yaygınlığı gün geçtikçeartmaktadır ve bazı araştırmalara göre son 5 yılda %100 oranında artmıştır.Dislipidemi, abdominal obezite, yüksek kan basıncı, prediyabet ve serum HDLdüzeylerindeki düşüklük metabolik sendromun önemli komponentleridir. Genetik,yaşam tarzı ve çevresel faktörler de metabolik sendromun artışında önemli bir rolesahip olabilir. İnsülin rezistansına bağlı gelişen metabolik değişikliklerdenkaynaklanan oksidatif stresin metabolik sendromun komplikasyonlarınınoluşmasına katkıda bulunmaktadır.Paraoksonaz (PON1) yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) ile ilişkiliantioksidan bir enzimdir. Düşük PON1'in, dislipidemi, diabetes mellitus, ilerlemişyaş, hipertansiyon, düşük HDL-kolesterol seviyesi ve artmış oksidatif stresleilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu tez çalışmasında metabolik sendromlu hastalarınserum Paraoksonaz (PON1) ve Arilesteraz (ARE) aktivite düzeyleri ile totalkolesterol, trigliserid, LDL, HDL, VLDL, glukoz, insülin, ürik asit, C-peptit,AST, ALT, GGT ve tam kanda Hb, Htc, PLT düzeyleri ölçülmüş ve metaboliksendrom tanı kriterleri ile serum PON1 aktivite düzeyleri arasındaki ilişkiincelenerek PON1 aktivitesinin metabolik sendromun bir parçası olup olmadığıaraştırılmıştır. Metabolik sendromlu hastalarda PON1 aktivitesi ve fenotipleri ilkkez bu çalışmada gösterilmiştir.Metabolik sendromlu hastalarda serum PON1 aktivitesi metaboliksendromlu olmayan bireylerdeki serum PON 1 aktivitesine göre anlamlı olarakdaha düşük (p<0.05), HDL hariç lipid düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekbulunmuştur (p<0.05). MES'li hastaların serum glukoz, total kolesterol, LDL,VLDL, trigliserid, GGT, ürik asit, insülin, C-peptid, VKİ, sistolik kan basıncı vebel çevresi değerleri kontrol grubuna göre yüksek, HDL-kolesterol değeri iseanlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). Fenotipleri belirlemede PON1/AREaktivitelerinin kümülatif oranları belirlenerek 3 fenotipin varlığı gösterilmiştir.Sonuç olarak, bu çalışmada metabolik sendromlu hastalarda daha düşükantioksidan PON1 enzimatik aktivitesi, artmış lipid düzeyleri, HDL-kolesteroldeki azalma ve artan glukoz düzeyleri ile anlamlı bir ilişki bulunmasımetabolik sendromun erken tanı ve tedavisinde önemli yer tutabilir.Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Paraoksonaz, Arilesteraz, Fenotip.