Metastatik meme karsinomu tanılı hastaların klinikopatolojik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi ve uzun sağkalımla ilişkisinin araştırılması

Amaç: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Metastatik meme kanserli hastalarda klinik ve patolojik faktörler, hastalığın seyrini etkileyebilmekte ve hastalar arasında farklı sağkalım oranlarının görülmesine yol açmaktadır. Metastatik meme kanserinde son yıllarda özellikle tedavi alanındaki gelişmeler sayesinde 3-4 yıla kadar uzayan ortanca sağkalım süreleri elde edilmiş olup çok az hastanın sağkalımı 10 yıldan fazladır. Bu çalışmada metastatik meme kanserinin uzun sağkalımla ilişkili olabilecek kişisel, klinik, tümöral, metastatik, tedavi ve hematolojik özelliklerini araştırmayı amaçladık. Materyal ve method: Bu çalışmaya 1995-2014 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı tarafından takip ve tedavileri yapılmış olan metastatik meme kanseri tanısı olan 188 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, yaşadığı yer, aile tipi, ailede herhangi bir kanser varlığı, diğer kanser varlığı, menarş yaşı, menopoz yaşı, medeni durumu, çocuk sayısı, alkol, sigara kullanımı, ailede doktor varlığı, ailede hemşire varlığı, tümor histolojik tipi, grade, ER (östrojen reseptörü), PR (progesteron reseptörü), HER2 (c-ERb2), tümör boyutu, ateş, gece terlemesi, kilo kaybı, komorbid hastalıklar, performans statusu, BKİ (beden kitle indeksi), NSAİİ (nonsteroidantiinflamatuvar ilaçlar) kullanımı, bisfosfonat kullanımı, Ca, LDH, ALP, glukoz düzeyi, operasyon öyküsü olup olmadığı, axiller lenf nodu pozitifliği, karaciğer veya akciğer metastazı olup olmadığı, metastazın, soliter, oligo metastaz, multiple metastazdan hangisinin olduğu, yumuşak doku, beyin veya kemik metastazı olup olmadığı, metastezektomi yapılıp yapılmadığı, neoadjuvan tedavi alıp almadığı, hangi neoadjuvan tedaviyi aldığı ve kaç kür aldığı, adjuvan tedavi alıp almadığı, kaç kür hangi tedaviyi aldığı, sistemik kemoterapi alıp almadığı, hormonal tedavi alıp almadığı, hedefe yönelik tedavi alıp almadığı, radyoterapi alıp almadığı, eozinofil sayısı, bazofil sayısı, lenfosit sayısı, hemoglobin değeri, trombosit sayısı, nötrofil sayısı,nötrofil/lenfosit oranı ve trombosit /lenfosit oranına bakıldı ve tüm hastaların sağkalım süreleri değerlendirildi. Daha sonra anlamlı çıkan faktörlerle çok değişkenli analiz (cox regresyon analizi) yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 188 hastadan 84'ü (%45'i) ex olmuş, 104'i (%55'i) sağ idi. Hastaların 167'sinin (%88) neoadjuvan tedavi alıp almadığına dair verilerine ulaşıldı, 41'i (%24) neoadjuvan tedavi almış, 126'sı (%76) neoadjuvan tedavi almamıştı, tedavi almayanların sağkalım süresi daha uzundu (p=0,020). 168 (%89) hastanın adjuvan tedavi alıp almadığına dair verilerine ulaşıldı, 165'i (%98) adjuvan tedavi almış, 3'ü (%2) almamıştı, adjuvan tedavi almış olanların sağkalım sürelerinin uzun olduğu bulundu (p=0,022). Hastaların 67'sinde (%36) gece terlemesi olup olmadığı bilgisine ulaşılabildi. 19 hastada (%28), gece terlemesi olduğu 48'inde (%72) gece terlemesi olmadığı belirlendi, gece terlemesi olan hastalarda sağkalım belirgin olarak azalmış olarak bulundu (p=0,012). Hastaların 69'unun (%36) kilo kaybı olup olmadığı bilgisine ulaşılabildi. Bunların 15'inde (%21) kilo kaybı olmadığı, 54'ünde (%78) kilo kaybı olduğu anlaşıldı, kilo kaybı olanların sağkalım süresi kısaydı (p=0,025). Hastaların performans statusu açısından değerlendirilmesinde 89 hastanın (%47) performans statusu bilgilerine ulaşılabildi. Hastaların 38'inin (%42) performans statusunun 0,19'unun (%23) ps 1,8'inin (%9) ps 2,12'sinin (%13) ps 3 ve 12'sinin (%13) ps 4 olarak değerlendirildi, performans durumu kötü olan hastaların mortalitesi artmıştı, sağkalım oranı azalmıştı (p=0,001). Hastaların 147'sinin (%78) serum LDH düzeyi biliniyordu, bunların 55'inin (%37) LDH düzeyi düşük, 92'sinin (%63) LDH düzeyi yüksek olarak gözlendi, sağkalımla ters orantılı olarak değerlendirildi (p=0,000). Eozinofil, lenfosit, bazofil sayısı ve hemoglobin değeri düşük olan hastalarda sağkalımın anlamlı ölçüde kısaldığı tespit edildi (p=0,021, p=0,04, p=0,009, p=0,04). Trombosit, NLO, PLO düzeyleri yüksek olan hastalarda sağkalımın anlamı şekilde kısaldığı belirlendi (p=0,03, p=0,00, p=0,039) . Yaş, cinsiyet, yaşadığı yer, aile tipi, ailede herhangi bir kanser varlığı, diğer kanser varlığı, menarş yaşı, menopoz yaşı, medeni durumu, çocuk sayısı, alkol, sigara kullanımı, ailede doktor varlığı, ailede hemşire varlığı, tümor histolojik tipi, grade, ER (östrojen reseptörü), PR (progesteron reseptörü), HER2 (c-ERb2), tümor boyutu, ateş, komorbid hastalıklar, BKİ (beden kitle indeksi), NSAİİ (nonsteroidantiinflamatuvar ilaçlar) kullanımı, bifosfonat kullanımı, Ca, ALP, glukoz düzeyi, operasyon öyküsü olup olmadığı, axiller lenf nodu pozitifliği, karaciğer veya akciğer metastazı olup olmadığı, eğer metastaz var ise bu metastazın, soliter, oligo metastaz, multiple metastazdan hangisinin olduğu, yumuşak doku, beyin veya kemik metastazı olup olmadığı ve metastezektomi yapılıp yapılmadığı, hangi neoadjuvan tedaviyi aldığı ve kaç kür aldığı, kaç kür hangi tedaviyi aldığı, sistemik kemoterapi alıp almadığı, hormonal tedavi alıp almadığı, hedefe yönelik tedavi alıp almadığı, radyoterapi alıp almadığı sağkalım analizi açısından değerlendirilmiş fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: Metastatik meme kanseri tanısı almış hastalarda; gece terlemesi olmayan, kilo kaybı olmayan, performans statüsü düşük olan, serum LDH düzeyi düşük olan, adjuvan tedavi almış olan, eozinofil sayısı, bazofil, lenfosit sayısı ve hemoglobin değeri yüksek olan, trombosit sayısı yüksek olmayan, NLO ve PLO değeri düşük olan hastaların sağkalımın daha iyi olduğu bulundu. Bu durum literatür çalışmaları ile uyumlu olarak değerlendirildi. Anahtar Kelimeler: Metastatik meme kanseri, prognostik faktörler.