Metforminin nöronal hücre kültüründe proliferasyon ve apoptosis üzerine etkisi

Metformin (1,1-dimethylbiguanide hydrochloride); Galega officinalis isimli bitkinin özütünden elde edilen, Tip 2 Diabetes Mellitus (DM2) tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlardan biridir. Diyabetik hastalarda hepatik glukoz üretimini azaltıp, insülin duyarlılığını ve glukoz utilizasyonunu artırmaktadır. Moleküler düzeyde etkisi 5' Adenosine monophosphate-activated protein kinase (AMPK) enziminin aktivasyonuyla açıklanmaktadır. Bunun dışında, AMPK aktivasyonu memeli hücrelerinde mammalian target of rapamycin (mTOR) inhibisyonu yaparak da protein sentezi ve hücre proliferasyonunu kontrol edebilmektedir. Bu bilgiler metforminin tümör büyümesini yavaşlatacağı ve kanser riskini azaltacağı varsayımını güçlendirmiştir. Nitekim son yıllarda özellikle hayvan modellerinde ve hücre kültürlerinde yapılan çalışmalar metforminin kanser hücreleri üzeride toksik etkinliği olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle biz de araştırmamızda insan glioblastoma multiforma (T98G) hücre serisinde metforminin etkinliğini bu açıdan değerlendirmeyi amaçladık. Diğer taraftan araştırmamızda, hücrelerde oksidatif stres ve buna bağlı apoptosis oluşturduğu bilinen hidrojen peroksit (H2O2) varlığında da metforminin T98G hücreleri üzerindeki etkinliği çalışılmıştır.Deneyler için öncelikle T98G hücre kültürü yapılmış, daha sonra 3-(4,5-Dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide (MTT) yöntemi ile morfolojik değerlendirme, sitokimyasal floresan boyama, Terminal deoxynucleotidyl transferase dUTP nick end labeling (TUNEL) yöntemi, kaspaz-3 aktivitesi ve agaroz jel elektroforez yöntemi kullanılarak da metforminin T98G hücrelerinde proliferasyon ve apoptozis üzerine etkisi araştırılmıştır.Sonuçta, çalışmalarımızın bulguları metforminin T98G hücre serisi üzerinde belirgin bir apoptotik etkisi olduğunu ve H2O2 varlığında da bu etkinin arttığını ortaya çıkartmıştır. Araştırmamızın diğer bir bulgusu ise metformine bağlı bu etkinin doza ve zamana bağımlı olduğudur.