Zaman kullanım araştırmasının iş-yaşam dengesi ölçümüne metodolojik katkıları

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de iş-yaşam dengesinin ölçümüne Zaman Kullanım Araştırması günlük verilerinin yöntemsel katkılarını incelemektir. Karşılaştırma yapmak için diğer veri kaynakları ulusal düzeyde tahmin verme, veri toplama konusunda bilimsel yöntemler kullanan resmi kurumlar tarafından gerçekleştirilmesi, Zaman Kullanım Araştırması (2014-2015) ile yakın zamanlarda yapılmış olması ve iş-yaşam dengesinin bileşenleri olan ücretli çalışma, ücretsiz çalışma, sosyal yaşam, spor, aile yaşamı ve zaman yoğunluğu konularında soru içermesi kriterlerine seçilmiştir. Nicel araştırmaların her aşaması için Zaman Kullanım Araştırması ve diğer veri kaynaklarının yöntemsel karşılaştırması yapılmıştır. Veri kaynaklarından UNECE ve OECD'nin önerdikleri de dahil olmak üzere iş-yaşam dengesi konusundaki tüm göstergeler üretilmiştir ve sonuçları ücretli çalışma, ücretsiz çalışma, boş zaman ve zaman yoğunluğu başlıkları altında yöntemsel olarak karşılaştırılmıştır. Zaman Kullanım Araştırmasının dezavantajları masraflı bir araştırma olması, cevaplayıcı yükü ve iş yükünün çok fazla olması ile çalışmanın seyrek olarak gerçekleştirilmesidir. Düzensiz veya sık olmayan bir faaliyet günlüklere yansımayabilir ve cevaplayıcının her faaliyetini günlüğe kaydetmeme olasılığı mevcuttur. Fakat avantajları dezavantajlarını bastırmaktadır. Zaman Kullanım Araştırması farklı araştırma yönteminden dolayı diğer veri kaynaklarına göre daha yüksek kalitede veri üretmektedir ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini daha iyi ortaya çıkarmaktadır. Üstelik Zaman Kullanım Araştırması verisi ile günlüklerin bağlamsal değişken içeren matris yapısından dolayı çok sayıda iş-yaşam dengesi göstergesi üretilmesi mümkün olmaktadır. Toplam iş yükü sadece Zaman Kullanım Araştırmasından elde edilebilen göstergelerden biridir ve erkeklerdeki durumun tersine çalışan kadınların ücretli çalışma sürelerine ek olarak ücretsiz çalışmaya çok zaman ayırdıkları için en çok iş yüküne sahip oldukları bulunmuştur. Bu sebeple, karar alıcıların Türkiye'deki iş-yaşam dengesi üzerine yeni politikalar geliştirmek için Zaman Kullanım Araştırmasından faydalanmaları önerilmektedir.