Mevsimlik göç sürecinde tarım işçileri: Alaca (Çorum) ilçesi örneği

Ülkemizde tarımda istihdam edilenlerin oranı, 2023 TÜİK verilerine göre toplam istihdam alanlarının %14,8 olup bu oranın yarısının mevsimlik tarım işçilerinden oluştuğu tahmin edilmektedir. Mevsimlik tarım işçileri tarım sektörünün önemli bir bileşeni durumundadır ve tarımsal üretimin devamlılığı için önemli bir rol oynamaktadır. Çalışma alanı olarak mevsimlik tarım işçilerinin aktif oldukları Çorum ili Alaca ilçesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın amacı ilçeye gelen mevsimlik tarım işçilerinin demografik özellikleri, yaşam koşulları, çalışma gerekçelerini incelemek, kaydı tutulmuş olan verilere ulaşmak ve oluşan sorunlara çözüm önerileri sunmaktır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman analizi, yarı yapılandırılmış mülakat formu ve gözlem tekniği kullanılmıştır. Toplamda 40 mevsimlik tarım işçisi ile görüşme sağlanmıştır. Görüşmecilerden 32 kişi çadırda ikamet eden mevsimlik tarım işçilerinden, geriye kalan 8 kişi ilçede sürekli ikamet eden mevsimlik tarım işçilerinden oluşmaktadır. Çadırda ikamet eden mevsimlik tarım işçileri ile görüşmeler 2023 yılı temmuz ayında gerçekleştirilmiştir. Görüşmecilerin 17'si kadın,15'i erkektir. Elde edilen veriler doğrultusunda büyük çoğunlukla gelen işçilerin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden geldiği ve il bazında Şanlıurfa'nın ilk sırada olduğu görülmektedir. Görüşmeye katılan mevsimlik tarım işçilerinin genel çerçevede Alaca ilçesinden başka bir şehirde çalışmadıkları ve aile bireylerinin tamamının göçe katıldığı ifade edilmiştir. Yılın sekiz aylık dönemini Alaca ilçesinde geçirdikleri tespit edilmiştir. Çalışma şekillerini kendilerinin belirlediği, kabala ve günlük(yevmiyeli) olarak çalıştıkları tespit edilmiştir. Çalışma saatleri çalışma şekillerine bağlı olarak 8 ila 15 saat arasında farklılık göstermektedir. Alaca ilçesinde bakım ve hasadını yaptıkları en yoğun ürünler sırasıyla: Şeker pancarı, soğan, mercimektir. İşçilerin en yaygın sorunun konaklama ve barınma alanında olduğu saptanmıştır. Barınma alanın çadır olması nedeniyle olağan dışı hava şartlarında barınmada sıkıntılar yaşanmaktadır. Bunun yanı sıra bütün aile bireyleriyle yapılan bu göçte, çocukların sağlıksız barınma koşulları içerisinde kalmalarından muzdaripler.