Meyan kokü (Glycyrrhiza glabra) ve biyoaktif bileşeni olan Glisirizin' in biyolojik aktivitelerinin araştırılması

Fabaceae familyasına ait olan Glycyrrhiza glabra (G. glabra, Meyan), çeşitli biyolojik ve farmakolojik özelliklerinden dolayı dünya çapında bilinen tıbbi bitkilerden biridir. Önemli biyoaktif bileşeni olan Glisirizin, bitkisel ilaç ve gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sebeple çalışmada G. glabra'ya ait kök özütünün ve biyoaktif bileşeni olan glisirizinin antimikrobiyal ve sitotoksik aktivitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Hatay ilinden elde edilen G. glabra örneğinden soksalet cihazı kullanılarak 8 saat boyunca ethanol ile özüt elde edilmiştir. İkinci olarak elde edilen özütün kimyasal komposizyonu Gaz Kromatografisi Kütle Spektroskopisi (GC-MS) kullanılarak belirlenmiştir. Üçüncü olarak G. glabra özütü ve biyoaktif bileşeni olan glisirizinin antimikrobiyal aktivitesi Gram-pozitif (Streptococcus mutans ATCC®35668, Staphylococcus aureus ATCC®25923, Bacillus cereus ATCC®7064, Bacillus subtilis ATCC®6633, Listeria monocytogenes ATCC®7677) ve Gram-negatif (Klebsiella pneumoniae ATCC®700603, Escherichia coli ATCC®25922, Salmonella Enteritidis ATCC®13076, Citrobacter freundii ATCC®43864, Pseudomonas aeruginosa ATCC®27853) bakteri ve maya'ya (Candida albicans ATCC®10231) karşı kuyu difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Son olarak, G. glabra özütü ve glisirizinin sitotoksik aktivitesi MTT yöntemi ile belirlenmiştir. GC-MS sonuçlarına göre G. glabra bitkisinin kimyasal içeriğinde 28 bileşen tanımlanmıştır. En yüksek % alana sahip farmakolojik açıdan önemli olan bileşenler 2,8-Dimethyl-7,8-dihydro-6H-cyclohepta (18.59) ve Thiophene (16.58) olarak tespit edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite sonuçlarına göre, G. glabra özütünün Gram pozitif bakterilerden L. monocytogens (20,66 ±1,15), S. mutans (19,66±1,52, 125 µg/mL) üzerinde önemli bir antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Gram negatif bakteriler arasında ise en etkili S. Enteritidis (16,66 ± 0,57, 500 µg/mL) olarak tespit edilmiştir. MTT sonucuna göre ise G. glabra özütünün insan karaciğer karsinoma (Hep G2) hücre hattı üzerinde sitotoksik etki göstermiş olup IC50 değeri 250 µg/mL, glisirizinin ise 50 µM olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları G. glabra'nın İn vivo çalışmalar ile desteklenerek alternatif amaçlı kullanılma potansiyeline sahip olabileceğini göstermiştir.