Mide kanser cerrahisinde özelleşmenin klinik sonuçlara etkisi

Amaç: Özelleşme bir konu üzerine yeterli ve etkin bilgi birikimine sahip olunması olarak tanımlanabilir ve özelleşmenin klinik sonuçlar üzerine olumlu yönde etki ettiği bildirilmiştir. Kanser cerrahisinde de özelleşme ile hastaların tanı ve tedavi süreci daha etkin olarak yönetilmekte ve daha başarılı klinik sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu çalışmada mide kanser cerrahisinde özelleşmenin kısa dönem ve uzun dönem klinik sonuçlara olan etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tez retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak planlandı (Clinical Trials kayıt numarası NCT05280665). Ocak 2010 - Aralık 2020 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesine başvuran, mide adenokarsinomu tanısı almış ve küratif amaçla ameliyat edilen hastaların verileri değerlendirildi. Mide kanserinde özelleşme kriterleri gastrik kanser merkezlerinde eğitim almış olmak, yıllık gastrik kanser cerrahisi sayısının 21 ve üzeri olması, çalışma sürecinde primer gastrik kanser cerrahisi yapmak ve kendini gastrik kanser cerrahı olarak tanımlamak kriterlerini kullandık. Özelleşmenin postoperatif sonuçlara etkisini analiz etmek için 30 gün mortalite, 90 gün mortalite, hastanede kalış süresi, komplikasyon oranları ve genel sağkalım verileri değerlendirildi. Ayrıca klinik sonuçlara etki edebilecek risk faktörleri analizi için lojistik regresyon ve cox regresyon analizleri yapıldı. Genel sağkalım için Kaplan-Meier risk analizi kullanıldı. Özelleşmeye ilave olarak ayrıca cerrah volümünün de klinik sonuçlar üzerine etkisi değerlendirildi ve 30 gün mortalite, 90 gün mortalite, hastanede kalış süresi, komplikasyon oranları ve genel sağkalım incelemeleri spesiyalize yüksek volüm, non-spesiyalize yüksek volüm ve non-spesiyalize düşük volüm alt gruplarında da çalışıldı. Bulgular: Spesiyalize grupta (SG) 176, non-spesiyalize grupta (NSG) 361 hasta olmak üzere toplam 537 hasta çalışmaya dahil edildi. 30 günlük mortalite açısından her iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark tespit edilmedi (SG %1.7, NSG %4.4, p=0.175). 90 günlük mortalite açısından her iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark mevcuttu (NSG %8.3, SG %2.3; p=0.012). Komplikasyon oranı SG'de daha düşüktü (NSG %43.2, SG %23.9; p<0,001). Hastanede kalış süresi SG'de daha kısaydı (NSG 9 (8-11) gün, SG 7 (7-10) gün; p<0,001). Multivariable regresyon analizinde spesiyalizasyonun 30 günlük mortalite üzerine anlamlı etkisi tespit edilmedi (OR=0.88 (0.10-19.00, p=0.915)). 90 günlük mortalite değerlendirmesinde ise spesiyalizasyonun azalmış mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu saptandı (OR=0.15 (0.03-0.79, p=0.023)). Ayrıca hastanede kalış süresi (OR=2.29 (0.81-8.28, p=0.154)) ve komplikasyon görülme oranında artış (OR=0.53 (0.22-1.28, p=0.148)) açısından anlamlı fark tespit edilmedi. Volümün de parametre olarak dahil edildiği değerlendirmede NS-low (non-spesiyalize-düşük volümlü) grubun NS-high (non-spesiyalize-yüksek volümlü) gruba kıyasla 90 gün mortaliteyi artırmakta olduğu (OR=2.98 (1.12-9.50, p=0.042)) gözlemlendi. Kontrol grubunda (NSG) beş yıllık sağkalım %36.8 (%32-%42.2) idi. Çalışma grubunda (SG) ise beş yıllık sağkalım %52.7 (%45.1-%61.7) idi. İki grup arasında istatistiksel anlamlı fark mevcuttu (p<0.001). Genel sağkalımda kontrol grubunda median süre 29 ay (23.9 ay–36.5 ay), çalışma grubunda 75.5 ay (51.5 ay–NA) olarak gözlemlendi. Non-spesiyalize düşük volümlü grupta beş yıllık sağkalım %35.4 (%29.5-%42.4) iken; non-spesiyalize yüksek volümlü grupta beş yıllık sağkalım %38.9 (%31.5-%48) olarak hesaplandı. Spesiyalize grup yüksek volümlü olarak değerlendirildi ve beş yıllık sağkalım %52.7 (%45.1-%61.7) bulundu. Sonuç: Mide kanseri cerrahisinde özelleşme olsun ya da olmasın yüksek cerrah volümü postoperatif erken dönem sonuçlar üzerine olumlu etki edebilir. Özelleşme kısa dönem sonuçlara ilave olarak özellikle uzun dönem sağkalım üzerine olumlu etkiler göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Mide kanseri, Spesiyalizasyon, Özelleşme, Mortalite, Sağkalım