Midhat Bahârî Hüsâmî (Beytur) ve A. Avni Konuk'un Sipehsalar tercümeleri

Klasik Türk Edebiyatında; hayatıyla ve eserleriyle adından çokça söz ettiren Türk mutasavvıf ve Ģair Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî‟nin, müridi Ahmed-i Sipehsâlâr tarafından Farsça olarak kaleme alınan hal tercümesi, Mithat Bahârî Beytur tarafından "Terceme-i Risâle-i Sipehsâlâr Menâkıb-ı Hazret-i Hudâvendigâr" adıyla ve Ahmet Avni Konuk tarafından ise "Menâkıb-ı Hazret-i Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî" adıyla Osmanlı Türkçesine; Prof. Dr. Tahsin Yazıcı tarafından ise "Mevlânâ ve Etrâfındakiler" adıyla günümüz Türkçesine tercüme edilmiĢtir. Tezimiz üç bölümden oluĢmaktadır. Birinci bölümde Risâle-i Sipehsâlâr tercümelerinin mukâyesesi yapılmıĢ ve bu üç tercüme arasındaki benzer veya farklı yönler ele alınmıĢtır. Ġkinci bölümde Mithat Bahari Beytur‟un üçüncü bölümde ise Ahmet Avni Konuk‟un tercümesi yeni Türk harflerine aktarılmıĢtır. Yapılan bu çalıĢma ile Mevlânâ ve ailesinin Belh‟ten göç etme nedeni ve bu göç süreci, Anadolu‟ya geliĢleri, Bahaeddin Veled ve etrâfındakilerin Konya‟ya yerleĢmeleri, Mevlânâ‟nın yetiĢme süreci, menkıbeleri, muasırı olan âlim ve sûfîlerle ve dostlarıyla iliĢkisi, mücâhede ve riyâzâtı, aĢk ve istiğrâkı, namâzı, takvâsı, havf ve haĢyeti, kerâmetleri, Ģiirle tekellüm buyurmalarının sebebi, kerâmet ve mucize arasındaki fark, evliya‟ullahta meydana gelen hâl ve makâmların açıklanması, Mevlânâ‟nın semâ buyurması ve semâ esnâsındaki hâlleri, Tebrizli ġems ile buluĢmaları ve Mevlânâ‟nın ve Hazret-i ġems‟in Sultan Veled üzerindeki tasarrufu ve Mevlânâ‟nın Mesnevî-i Ma‟nevî‟yi yazma süreci, Hüsâmeddin Çelebi ile olan iliĢkisi, Mevlânâ‟nın vefatı ve halifeleri gibi konularda, Mevlânâ hakkında birinci elden bilgi veren Risâle-i Sipehsâlâr tercümelerinin fikir dünyamıza kazandırılması amaçlanmıĢtır.