Mikroçoğaltılmış olgun erkek ve dişi antepfıstığı (Pistacia vera L.) ağaçlarının karyotip analizleri

Bu çalışmada öncelikle, 25-30 yıllık olgun dişi ve erkek antepfıstığı (Pistacia vera L.) ağaçlarının apikal tomurcuklarından bir in vitro klonal mikroçoğaltım metodu geliştirilmiş, sonrasında ise klonal çoğaltılan erkek bireyler ile in vitro çimlendirilen tohumlardan elde edilen kök uçlarından, erkek ve dişi cinse ait karyolojik bulgulara ulaşılmıştır.Aksenik kültürler, ekplantların %15'lik NaOCl içinde (40 dk.) çalkalanması sonrasında 1.0 mgl-1 BA ilave edilmiş MS besi ortamında başlatılmış, sürgün proliferasyonu için yine 1.0 mgl?1 BA'nın optimum sonuç verdiği tespit edilmiştir. İn vitro çoğaltılan erkek bireye ait sürgünlerin, yoğun hormon çözeltilerine daldırma ile köklendirilme çalışmalarında, sürgünler için optimum köklenme parametre ve süresinin 1 grl-1 IBA ? 20 sn. olduğu belirlenmiştir.İkinci aşamada, in vitro üretilen tüm köklere uygulanmak üzere başarılı bir karyotip analiz tekniği geliştirilmiştir. Kromozomların morfolojik analizlerinde türe ait diploit kromozom sayısının 2n=30 olduğu, ploidi seviyesine rastlanmadığı, kromozomların metasentrik, submetasentrik, subtelosentrik ve telosentrik sentromer yapısında oldukları belirlenmiş, kromozomların kollarına bağlı herhangi bir satellite rastlanmamıştır. Komplementteki en büyük kromozom çiftinin metasentrik sentromerli olduğu, bu kromozom çiftinin, erkek çöğürleri verecek olan tohumlarına ve olgun erkek antepfıstığına ait metafaz plaklarda heteromorf, antepfıstığının dişi çöğürlerini verecek olan tohumlarına ait metafaz plaklarda ise homomorf yapı gösterdiği ve bu kromozomların türe ait cinsiyet kromozomları oldukları belirlenmiştir. Çalışmada, Pistacia vera L. için genel karyotip formülü, K(2n:28+XX/Xy): 8sm+3m+2st+1t+XX/Xy olarak hesaplanmış ve sonuçlar antepfıstığında cinsiyet belirleme mekanizmaları açısından tartışılmıştır.