Dicle University
Institute

Institute of Graduate Studies in Science

Dicle University

418

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Archived Theses

10 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Antikanser özellik gösteren nıvolumab ve bevasizumab'ın kalem grafit elektrot kullanarak voltametrik yöntemlerle tayini ve dsDNA ile etkileşimlerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasında, Nivolumab (NIVO) ve Bevasizumab (BEVA) ilaç etken maddelerinin kalem grafit elektrot (PGE) üzerinde elektrokimyasal davranışlarını ve DNA ile etkileşimlerini değerlendiren bir elektrokimyasal biyo algılama sensörü geliştirilmiştir. PG elektrotunun yüzey karekterizasyonu ve elektrokimyasal özellikleri, taramalı elektron mikroskobu (SEM), enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (EDX), elektro impedans sektroskopisi (EIS) ve dönüşümlü voltametri (CV) gibi tekniklerle karakterize edilerek detaylı bir analiz yapılmıştır. NIVO ve BEVA'nın elektrokimyasal davranışları, CV ve diferansiyel puls voltametrisi (DPV) yöntemleriyle incelenmiştir. DPV tekniği ile yapılan ölçümlerde, PGE yüzeyinde 0.02 M NaCl içeren PBS (pH 3.0) içerisinde NIVO ve BEVA biriktirilmiştir. NIVO'nun +0.88 V (Ag/AgCl'ye karşı) gerilim değerinde, BEVA'nın ise +0.90 V (Ag/AgCl) gerilim değerinde iyi bir sinyal verdiği belirlenmiştir. Geliştirilen elektrokimyasal biyo algılama sensörüyle NIVO ve BEVA'nın miktar tayini yapılmıştır. NIVO'nun 0.01-0.07 mg/mL derişim aralığında doğrusal bir yanıt verdiği ve LOD değerinin 2.49 µg/mL, LOQ değerinin ise 8.30 µg/mL olduğu tespit edilmiştir. BEVA'nın ise 0.1-0.7 mg/mL derişim aralığında doğrusal bir yanıt verdiği ve LOD değerinin 0.026 mg/mL, LOQ değerinin ise 0.086 mg/mL olduğu belirlenmiştir. NIVO ve BEVA moleküllerinin DNA ile etkileşimleri ise karekterize edilen şartlar altında adenin ve guanin sinyalleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca etkileşimlerin UV-Vis. absorbsiyon spektrometresiyle analiz edilerek bağlanma sabitleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, NIVO ve BEVA' nın DNA ile interkalasyon ve elektrostatik bağlanma yoluyla etkileşim gösterdiğini göstermektedir. Bu çalışma, NIVO ve BEVA ilaçlarının elektrokimyasal analizi ve DNA ile etkileşimlerinin anlaşılması için önemli bir katkı sunmaktadır. Geliştirilen elektrokimyasal biyo algılama sensörü, ilaçların hızlı ve duyarlı bir şekilde tespit edilmesini sağlayarak kanser tedavisindeki antikorların analitik karakterizasyonunda kullanılabilir. Ayrıca, bu çalışma, elektrokimyasal analiz yöntemlerinin ilaç araştırmalarında ve biyoteknoloji alanında kullanılması potansiyelini göstermektedir.

Mehmet Aslan
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Soğutma sistemlerinde R404A yerine R452A kullanılmasının deneyselolarak incelenmesi

Soğutucu akışkanların ozon tüketme potansiyellerinin ilk kanıtlarının 80li yıllarda keşfedilmesi ile ozon tüketme potansiyeli akademisyenler ve hükûmetler için önemli bir endişe kaynağı oldu. Bu sorunun çözümü için hükümetler Hidroflorokarbonların (HFC) ve Kloroflorokarbonların (CFC) çevreye olan olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için bazı antlaşma ve protokoller imzalamışlardır. Hükümetler HFC ve CFC soğutucu akışkanların kullanımını azaltan veya yasaklayan politikaları takip etmişlerdir. Montreal protokolü 2009'da organize edildi ve yaklaşık 200 ülke tarafından imzalanmıştır. Bu çalışmalar ve diğer protokol ve anlaşmalar sayesinde HFC ve CFC soğutucu akışkanlarının kullanımı ve üretimi azalmıştır ve ozon tabakasında bozulma durmuş bazı iyileşmeler rapor edilmiştir. Fakat soğutma endüstrisinin çevreye olan olumsuz etkileri ozon tüketimi ile sınırlı değildir. Küresel ısınma potansiyeli diğer bir önemli endişe kaynağıdır ve hükümetler yüksek GWP değerine sahip soğutucu akışkanlar için yeni düzenlemeler ve yasaklar getirmektedir. Bu düzenlemelerden biri olan Avrupa F-gaz düzenlemesi GWP değeri 2500'ü aşan soğutucu akışkanların bazı sistemlerde kullanımını yasaklamıştır.Bu çalışmada R452A, R404A için direk yer değiştirilebilir bir alternatif olarak değerlendirilmiştir. 2141 GWP değerine sahip olan R452A, R404A için kısa vadeli bir alternatiftir. Çalışmada soğutucu akışkanların performans verileri bir soğutma sistemi ve iç içe borulu iç ısı değiştirici (IHX) elemanı eklenmiş bir soğutma sistemi için toplanmıştır. Soğutucu akışkanların çevresel etkilerinin karşılaştırılması için toplam eşdeğer ısınma etkisi (TEWI) analizi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Soğutucu akışkan, R452A, R404A-GWP, TEWI, COP

Derviş Berat İlhan
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

In vitro koşullar altında Salvia limbata C.A. MEY. (LAMIACEAE)'nin mikroçoğaltımı ve rejenere sürgünlerde toplam fenolik-flavonoid ve antioksidan aktivitelerinin araştırılması

Bu çalışmanın birinci aşamasında, Salvia limbata C.A. Meyer tohumları in vitro koşullarda çimlendirilerek steril sürgünler elde edildi. İkinci aşamada tohumlardan rejenere edilen sürgünlerin toplam fenolik-flavonoid içeriği ile antioksidan aktivite kapasiteleri araştırıldı. Geleneksel yöntemlerle tohumdan çoğaltımı zor olan S. limbata tohumları ½ MS (Murashige ve Skoog) besi ortamında, 20±2 ºC sıcaklıkta kısa sürede çimlendirildi. Elde edilen sürgünlerin rejenerasyon kapasitesini belirlemeye yönelik 0.5, 1.0 ve 2.0 mg/l 6-Benzilaminopurin (BAP), Kinetin (Kin) ve 0.1 mg/l Indol-3-Asetik Asit (IAA)'in kombine etkisi ayrı ayrı araştırıldı. BAP ve Kin grupları kıyaslandığında, 1.0 ve 2.0 mg/l BAP'lı MS besi ortamlarında gelişen sürgün sayısındaki (sırasıyla, 6.428±1.009–6.500±1.432) artış istatiksel olarak anlamlı bulundu. Kin destekli besi ortamlarında ise en yüksek sürgün sayısı (3.071±0.322) ve gelişimi 0.5 mg/l'de oluşmasına rağmen bu değer BAP oranlarına göre düşük bulundu. Test edilen sitokinin gruplarında gelişen sürgünlerin morfolojik gelişimi ile sürgün sayısının bitki büyüme düzenleyicileri (BBD)'nin çeşit ve konsantrasyonuna bağlı olarak değiştiği gözlemlendi. Bu nedenden dolayı sürgünlerin morfolojik gelişimi ve sürgün sayısını artırmaya yönelik sitokininler ile 0.1 mg/ml IAA'nın kombine etkisi test edildi ve daha sağlıklı, verimli sürgünlerin (6.357±0.464) 1.0 mg/l BAP+0.1 mg/l IAA içeren kültür besi ortamında geliştiği gözlemlendi. Prolifere sürgünlerin köklendirilmesinde 0.5, 1.0 ve 2.0 mg/l α-Naftalen Asetik Asit (NAA) ve IAA ile desteklenen 1/1 ve ½ MS besi ortamları kullanıldı. Tüm gruplarda, kök gelişimi gözlendi, ancak gerek kök boyu ve yoğunluğu gerekse sürgün gelişimi bakımından en iyi yanıt 1/1 MS uygulama gruplarında tespit edildi ve 2.0 mg/l IAA'da daha uzun ve yoğun kök gelişimi gözlemlendi Kademeli bir şekilde gerçekleştirilen aklimatizasyon işlemleri %50 başarıyla sonuçlandı. Çalışmanın ikinci aşamasında, uygulama ve kontrol grubunda yetiştirilen sürgünlerde toplam fenolik-flavonoid ve antioksidan aktivite analizleri yapıldı ve uygulama grubunda toplam fenolik (93.40±0.10 μg GAEs/mg ekstre) ve flavonoid (35.39±0.04 μg QEs/mg ekstre) içerik değerleri kontrol grubundan (sırasıyla 90.29±0 - 28.18±0 μg GAEs/mg ekstre) yüksek bulundu. Ekstrelerin konsantrasyon artışına paralel olarak artan antioksidan aktivite değerleri, kontrol sürgünlerinde daha yüksek ve pozitif kontroller ile uyumlu bulundu. Ancak 25 µg/ml konsantrasyonu hariç, uygulama grubunda gelişen sürgünlerin antioksidan aktivite değerleri genel olarak pozitif kontrollerden daha düşük olarak tespit edildi.

Funda Bora Bozkuş
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Sürdürülebilir tarımda baklagil döngülü ekim nöbetinin konvansiyonel ve düşük girdili koşullarda agronomik, çevresel ve ekonomik etkilerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma

Bu araştırma 2020-2021 ve 2021-2022 yıllarında kışlık ve yazlık ürün yetiştirme mevsimlerinde Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü uygulama alanında sulu ve yağışa dayalı koşullarda çakılı deneme olarak 2 yıl süreyle yürütülmüştür. Araştırmada, buğday ve mercimek ön bitkileri sonrasında konvansiyonel, düşük girdi ve sırta ekim yetiştiricilik uygulamalarında buğday, mercimek, mısır ve soya bitkilerinin yer aldığı ekim nöbeti kombinasyonlarının tarımsal yetiştiricilik yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Buğday ön bitkisi sonrasında konvansiyonel ve düşük girdi yetiştirme sistemlerinde kışlık ana ürün olarak mercimek ve buğday bitkisi, yazlık ikinci ürün olarak mısır ve soya bitkileri ekim nöbeti sisteminde yer almıştır. Ön bitki mercimek üzerine konvansiyonel ve sırta ekim sisteminde kışlık ana ürün olarak buğday bitkisi, yazlık ikinci ürün olarak mısır ve soya bitkilerinin yer aldığı ekim nöbeti sistemi uygulanmıştır. Ayrıca, ön bitki mercimek üzerine konvansiyonel sistemde ana ürün soya ve mısır ekim nöbeti sistemi uygulanmıştır. Tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulan deneme iki ön bitki sonrasında tarla koşullarında yürütülmüştür. Denemede, konvansiyonel, düşük girdi ve sırta ekim sistemleri ana faktör ekim nöbeti sistemi alt faktör olarak alınmıştır. . Denemede; kullanılan tohumluk miktarları buğdayda konvansiyonel ve düşük girdi sisteminde 550 adet/m2, sırta ekim sisteminde 175 adet/m2, mercimekte konvansiyonel ve düşük girdi sisteminde 300 adet/m2, mısırda 10 adet/m2 ve soyada 8-10 kg/da'dır. Araştırmada tüm bitkilerde konvansiyonel yetiştiricilikte gübre dozları tavsiye edilen standart dozlarla oluşturulurken düşük girdide bu değerlerin yarısı kullanılmıştır. Denemelerde yer alan bitkilerde bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, metrekarede başak sayısı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, bayrak yaprak klorofil içeriği (SPAD), bitki sıcaklığı, normalize edilmiş vejatasyon indeksi (NDVI), Cm1000, protein oranı, yaş glüten oranı, nişasta oranı, yağ oranı, nem oranı, bitkide bakla sayısı, bitkide bakla ağırlığı, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı gibi bitkisel özellikler incelenmiştir. Ayrıca uygulama yapılan parsellerde yabancı ot sayım ve teşhisleri ile bu alanlarda toprak numunelerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Buğdayda tane verimi yönünden, ön bitki buğday üzerine konvansiyonel ve düşük girdi uygulaması önemsiz olup, verim 228,93 kg/da (konvansiyonel) ile 230,15 kg/da (düşük) arasında değişmiştir. Ekim nöbeti sistemleri önemli olup, en yüksek tane verimi 250,29 kg/da ile buğday-mısır ve 236,35 kg/da ile buğday-soya ekim nöbetinden, en düşük ise 201,96 kg/da ile buğday-buğday ekim nöbetinden elde edilmiştir. Ön bitki mercimek üzerine konvansiyonel-sırt ve ekim nöbeti uygulamasında; tane verimi 253,8 kg/da (sırt) ile 261,8 kg/da (konvansiyonel) arasında değişmiştir. Ekim nöbeti sisteminin nihai etkisini ortaya koymak için ikinci yıl sonuçları değerlendirilmiştir. İkinci yılda en yüksek tane verimi konvansiyonel buğday-mısır (424,4 kg/da) ve konvansiyonel buğday- soya (416,1 kg/da), en düşük ise konvansiyonel buğday-buğday (260,6 kg/da) ve sırt buğday-mısır (277,1 kg/da) ekim nöbetlerinden elde edilmiştir. Ön bitkinin buğday olması durumunda 228,93 kg/da, mercimek olması durumunda 261,79 kg/da verim elde edilmiştir. Buğday-buğday ekim nöbeti dışında tüm ekim nöbeti sistemlerinde mercimek en iyi ön bitki etkisi göstermiştir. Soyada ön bitki buğday sonrasında konvansiyonel ve düşük girdi uygulaması tane verimi yönünden önemsiz olup 304,81 kg/da (konvansiyonel) ile 284,62 kg/da (düşük girdi) arasında değişmiştir. İkinci yıl sonunda en yüksek soya verimi düşük girdi buğday-soya (402,14 kg/da ) en düşük verim konvansiyonel mercimek-soya (253,84 kg/da) ekim nöbeti uygulamalarında saptanmıştır. Ön bitki buğdayda ekim nöbetlerinde düşük girdi uygulaması konvansiyonele göre düşük bulunmuştur. Ön bitki mercimek üzerine buğday-soya ekim nöbeti sisteminde tane verimi; sırta ekim uygulamasında 204,6 kg/da, konvansiyonel uygulamada 277,77 kg/da olarak belirlenmiştir. Ön bitki olma durumuna göre; tane verimi ön bitki buğdayda yüksek ön bitki mercimekte düşük bulunmuştur. Ön bitki mercimek üzerine ana ürün ve ikinci ürün buğday-soya analizinde; soyada tane verimi ana üründe yüksek, ikinci üründe düşük bulunmuştur. Mercimek bitkisinde ön bitki buğday sonrasında, tane verimi yönünden konvansiyonel ve düşük girdi uygulamaları etkisi önemsiz olup, verim 158,4 kg/da, (konvansiyonel uygulama) ve 160,5 kg/da (düşük girdi) olarak bulunmuştur. Ekim nöbeti sistemleri incelendiğinde; mercimek–mercimek ekim nöbetinde verim düşük (142,4 kg/da), mercimek–mısır (170,3 kg/da) ve mercimek–soya (165,6 kg/da) ekim nöbeti sistemlerinde ise yüksek bulunmuştur. Mısır bitkisinde ön bitki buğday üzerine konvansiyonel-düşük girdi uygulamasında tane verimi yönünden konvansiyonel ve düşük girdi etkisi önemli olup, konvansiyonel uygulamada 1111,8 kg/da, düşük girdi uygulamasında 871,2 kg/da bulunmuştur. Ön bitki buğdayda ekim nöbeti sisteminde; tane verimi 1070 kg/da ile buğday-mısır ekim nöbetinde yüksek, 912,9 kg/da ile mercimek-mısır ekim nöbetinde düşük bulunmuştur. Ön bitki mercimek üzerine uygulanan buğday-mısır ekim nöbeti sisteminde; tane verimi sırta ekim uygulamasında 1359,8 kg/da, konvansiyonel uygulamada 1234,5 kg/da olmuştur. Tane verimi ön bitki buğdayda ön bitki mercimeğe göre düşük bulunmuştur. Ön bitki mercimek üzerine ana ürün mısır ve ikinci ürün buğday-mısır ekim nöbeti kıyaslandığında; mısır tane verimi ana üründe düşük, ikinci üründe yüksek bulunmuştur. Buğday sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde konvansiyonel, düşük girdi ve sırta ekim yetiştirme sistemlerinde tane verimi benzer bulunmuştur. Sırta ekimde %65 daha az tohum kullanılmış olması ve srta ekimin diğer avantajları göz önüne alındığında konvansiyonel yetiştiriciliğe alternatif olarak tercih edilebilir. Buğdayda ön bitkinin mercimek olma durumunda baklagillerin avantajından dolayı tane verimi ve bazı verim özellikleri yüksek bulunmuştur. Soyada verim ve verim özelliklerinde ana ürün olarak yetiştirmede ikinci ürüne göre yüksek değerler alınmıştır. Soyada ön bitki buğday olması durumunda verim ve verim özelliklerinde ön bitki mercimek olma durumuna göre daha iyi sonuçlar alınmıştır. Mısırda ikinci üründe tane verimi ve bazı verim özellikleri ön bitki mercimekte ön bitki buğdaya kıyasla daha yüksek bulunmuştur. İkinci ürün mısır yetiştiriciliğinde yüksek verim potansiyeline ön bitki mercimekte sırta ekim yetiştiriciliğinde ulaşılmıştır. Mercimeğin yazlık ürünle ekim nöbetinde yetiştirilmesi verim ve verim parametrelerini artırmış ve düşük girdili yetiştiricilikle konvansiyonel arasında bir fark meydana gelmemiştir.

Ekim nöbetiÇevresel sürdürülebilirlik
Seval Eliş
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Bıttım (Pistacia khinjuk stocks ) bitkisinin dişi ve erkek birey özütlerinin gümüş nanopartiküllerinin biyosentezi üzerine etkisi ve antimikrobiyal aktivitelerinin araştırılması

Bu çalışma, Pistacia khinjuk stocks (Bıttım) bitkisinin erkek ve dişi bireylerine ait yaprak ve kök ekstraktlarının, AgNP'lerin biyosentezinde kullanılmaları ve aralarındaki biyosentez performans farklılıklarını araştırmak amacı ile yapılmıştır. Pistacia khinjuk stocks 1:9 Bıttım/AgNO3 oranında sentezlenen gümüş nanopartiküllerin (AgNP'ler) oluşumu, UV-Vis spektrofotometrik olarak 400 ila 500 nm arasında yüzey plazmon rezonansı ile izlenmiştir. Nanopartiküllerin karakterizasyonu ile Taramalı elektron mikroskobu (SEM) Geçirmeli elektron mikroskobu (TEM), Zeta potansiyel ölçümü ve parçacık boyut dağılımı (Zeta sizer), Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), X-ışını fotoelektron spektroskopisi (XPS) ve Enerji dağılım spektrumu (EDX) ile yapılmıştır. Erkek kök gümüş nanopartiküllerin ( EK-AgNP) yaklaşık 150,1 nm aglomerat boyutuna ve -32,16±0,543 mV potansiyele ve dişi kök gümüş nanopartiküllerin (DK-AgNP) ise 213,5 nm aglomerat boyutuna ve-21,36±0,188 mV potansiyele sahip olduğu tespit edilmiştir. EK-AgNP'lerin, DK-AgNP'lere göre daha iyi bir kararlılık ve aglomerasyona sahip olduğu tespit edilmiştir.Dişi yaprak gümüş nanopartiküllerin ( DY-AgNP) 213,8 nm aglomerat boyutu ve -16,3±0,408 mV potansiyele ve erkek yaprak gümüş nanopartiküllerin (EY-AgNP) 488,3 nm aglomerat boyutu ve -15,7±1,019 mV potansiyele sahip olduğu ve DY-AgNP'lerin, EY-AgNP'lere göre daha iyi bir kararlılık ve aglomerasyon boyutu sergilemiştir. Dişi ve erkek bireylerin kök ve yapraklarından sentezlenen gümüş nanopartiküllerin tümü, klinik olarak önemli patojenler Staphylococcus aureus ve Escherichia coli'ye karşı iyi antimikrobiyal aktivite göstermiştir.

Antimikrobiyal aktiviteBiyosentezGümüş nanopartiküller+1
Hayri Batıbay
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Effect of some parameters defined in TSDC 2018 on the sway displacement of reinforced concrete structures

The purpose of earthquake engineering is to design and construct safe structures with seismic requirements. For this purpose, different methods have been developed and it has been accepted by the scientific community that the most reliable calculation methods are nonlinear calculation methods. The reliability of the current calculation methods is still under investigation. This study aims not only to contribute academically to the comparison of earthquake regulations but will also be a resource for projects to be implemented practically. The new regulation, which aims to ensure better design of buildings in line with the loads affecting structures on weak soils, has reached its goal in this context, and it has been emphasized that more care should be taken when designing buildings in areas with weak soils. In this thesis, two residential building will be studied according to the laws and instructions of TSDC-2018 were followed in terms of design and analysis of reinforced concrete buildings. In calculations were made based on the Türkiye Building Earthquake Regulation. In addition to the earthquake regulations, TS-500 standards were also used. The floor displacements calculated according to DBYBHY-2007 are greater than that of TSDC-2018. Due to the use of effective section stiffness in TSDC-2018, larger floor displacement values are expected. On the other hand, the fact that earthquake forces had much greater consequences reversed in this situation. Like the earthquake forces, the floor displacement values in the weak direction were found to be larger than those computed in the strong direction as expected. The difference between the maximum spectral acceleration values for TSDC-2018is a change from hard soil to weak soil. Additionally, with the weakening of the soil, the widening of the flatness between the spans of the spectrum will expose the building to earthquake risk for a longer period of time. For this reason, the correct determination of soil survey criteria and local soil class in building designs, especially according to TSDC-2018, directly affects the earthquake forces that a building will receive. Keywords: Earthquake, Engineering, Türkiye, Building, Map

Mohammad Alkabalan
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Streptozosin ile deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda kapsaisin ve pridoksamin kombinasyonunun ileri glikasyon son ürünleri üzerine in vitro ve in vivo inhibisyon etkisinin araştırılması

Glikasyon, hücresel metabolizmayı olumsuz etkileyen proteinlerin yapısını ve fonksiyonel özelliklerini değiştiren diyabetik komplikasyonların patogenezinde önemli bir rol oynayan İleri glikasyon son ürünleri (AGE) oluşumuna neden olur. AGE oluşumunun baskılanmasının diyabetik komplikasyonların önlenmesinde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada kırmızı biber ekstraktının (KBE) ve kırmızı biberlerde ana acı maddesi olan kapsaisin (KAPS) ve aktif bir B6 vitamini formu olan piridoksamine (PM)'e, dayalı tedavilerin tek tek veya kombinasyon halinde, STZ ile indüklenen diyabetik sıçanlarda hem biyokimyasal olarak hem de histokimyasal açıdan sıçanlardan alınan böbrek ve karaciğer dokularında ışık mikroskobu seviyesinde gözlemlenen glikasyon ve AGE hasarı üzerine faydalı etkileri olup olmadığı araştırdı. Her biri 200-300 gram ağırlığında, 8 haftalık 96 adet erkek Spagule-Dawley sıçanı, her biri 8 sıçandan oluşan 12 gruba ayrıldı. Sıçanlarda deneysel diyabeti indüklemek için tek doz olarak periton içine STZ uygulandı. Grup 1 normal kontrol, grup 2 diyabetik kontroldü. Grup 3 ve 4, 200-400 mg/kg KBE, Grup 5 ve 6, 6-8 mg/kg KAPS alan diyabetik sıçanlardı. Grup 7, 4 mg/mL PM, grup 8 ise 300 mg/kg MF alan diyabetik sıçanlardı. Grup 9 ve 10, 200-400 mg/kg KBE+ 4 mg/mL PM, grup 11 ve 12, 6-8 mg/kg KAPS+4 mg/mL PM tedavi uygulanan diyabetik sıçanlardı. 28 gün boyunca her gün mide içi sondası ile oral olarak tedavi uygulandı. Deneyin sonunda tüm gruplardaki deneklere ksilazin+ketamine anestezi kombinasyonu bir kez verildi. Daha sonra göğüs kafesi intrakardiyak girişimle açılarak kan örnekleri alındı. Hiç beklemeden, hayvanlar ötenazi edildi ve histolojik inceleme için karaciğer ve böbrekler brüt olarak çıkarıldı. Çalışmamızın sonuçları, KBE+PM ve KAPS+PM'nin kombinasyon halinde kullanılan dozlarının kan şekeri seviyeleri, serum ürik asit, üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, LDH, toplam kolesterol, fruktozamin, HbA1c düzeylerini önemli ölçüde azalttığını ve serum HDL ve insülin seviyesi düzeylerinde önemli ölçüde artış sağladığını göstermektedir. Ayrıca, in vitro olarak BSA/fruktoz sistemi ile KBE ve KAPS'ın AGE oluşumu üzerindeki inhibitör etkileri de incelendi. Antiglikasyon aktivitesileri, AGE floresan yoğunluğu oluşumu, fruktozamin seviyesi, α-dikarbonil bileşikleri ve protein karbonil içeriği kullanılarak belirlendi. Sonuç olarak, farklı konsantrasyonlarda (50-400 µM) KBE ve KAPS'ın, 4 haftalık çalışma boyunca glike BSA'da AGE oluşumunu, fruktozamin seviyesini, α-dikarbonil bileşikleri ve protein karbonil oksidasyonunu önemli ölçüde engellediği belirlendi.

Nesrin İnceören
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kent içi karayolu alt geçitlerde yüzeysel yağmur suyu drenajı için hibrit sistem analizi: Diyarbakır örneği

Dünyada ve ülkemizde trafik kazalarında boğulma ölümleri genellikle karayolunun eğimli veya çöküntü bölümlerinde meydana gelmektedir. Bir kentsel alandaki karayolu düşük noktalarından yağmur suyunun hızlı ve güvenli bir şekilde nasıl uzaklaştırılacağı konusunda artan bir endişe bulunmakla birlikte bu sorunun çözümleri de aranmaktadır. Bu çalışmada Diyarbakır-Şanlıurfa, kent içi karayolu üzerinde bulunan köprülü kavşaklardan Doğum Hastanesi Köprülü Kavşağı uygulama alanı olarak seçilmiş olup hem güvenlik hem de hidrolik verimlilik açısından karayolu alt geçidi drenaj tasarımını iyileştirmek için yeni bir hibrit sistem sunulmaktadır. Alt geçit drenaj tesisinin iki sistemden oluşması tavsiye edilir: Küçük akımları yer çekimi yoluyla toplamak için boyutlandırılmış bir yeraltı kanalizasyon hattı ve büyük bir akım sırasında fazla suyu kaldırmak için bir pompa sistemi önerilmektedir. Pompa sistemi, acil ihtiyaçlar üzerine sabit bir istasyon veya hareketli bir birim olabilir. Birden fazla akımlar için böyle bir drenaj sistemi tasarlamak için, kanalizasyon borularını ve karter pompalarını boyutlandırmak için sırasıyla kullanılan Rasyonel Metot ve önerilen sistemin performansını iki akım altında doğrulamak için benimsenen EPA SWMM bilgisayar modeli dahil olmak üzere iki hidrolojik metot kullanılır. Sistem için seçilen alt geçit noktalarındaki hidrolik analizler Amerika Birleşik Devletleri'nin Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından önerilen bilgisayar programı Yağmur Suyu Yönetim Modeli (SWMM) ile analiz edilecektir.

Hüseyin Fidan
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Burulma düzensizliği bulunan binaların deprem performanslarının değerlendirilmesi

Dünyanın tanık olduğu en kötü doğal afetler; dünyanın birçok bölgesini ani, periyodik ve neredeyse düzenli bir şekilde etkileyebilecek olan depremlerden kaynaklanmaktadır. Yapıların sismik davranışını etkileyen en önemli faktörlerden biri, taşıyıcı sistemin plan ve düşeydeki düzeniyle ilişkilidir. Deprem sırasında yapıların göçmesinin nedenleri arasında yapının kütlesi, rijitliği ve geometrisindeki süreksizlik ve düzensizlikler yer almaktadır. Mevcut ve yeni kentsel altyapının büyük bir kısmında düzensiz yapılara sık sık rastlanmaktadır. Plandaki düzensizlikler, deprem sırasında yapıların yıkılmasının önemli nedenlerinden biridir. Binalarda, köprülerde ve kesintisiz hizmet sunan yapılarda aşırı burulma etkisinden kaynaklanan birçok hasar gözlenmektedir. Burulma düzensizliği yüksek binalar için daha fazla bir etkiye yol açmaktadır. Burulma etkisi, depremden kaynaklanan kat ötelemelerinin değişmesine neden olur. Bu da binanın dış akslardaki elemanlarda gerilmelerin yoğunlaşmasına neden olur. Bu çalışmada düzensiz yapıların sismik davranışları ve spesifik olarak burulma düzensizliği incelenmiştir. Çalışmada öncelikle binalarda karşılaşılabilen düzensizlik durumları verilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için 16 adet betonarme bina modeli tasarlanmıştır. Bu modeller, perde duvarlarının plandaki konumları değiştirilerek elde edilmiştir. Analiz metodu olarak Mod Birleştirme ve Zaman Tanım Alanında Analiz kullanılmıştır, yapısal çözümlemelerde ETABS programı kullanılmıştır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve Amerika İnşaat Mühendisleri Birliği (ASCE7-16) yönetmeliklerine uygun olarak her model için ayrı iki yapısal çözümleme yapılmıştır. Böylece, planda perde duvar konumlarının değişimlerinin binaların burulma davranışına etkisini, analiz yöntemleri ve yönetmeliklerin burulma davranışını tanımlamadaki farklılıklarını ortaya koyma imkanı doğmuştur. Ayrıca deprem yüklerinin binaya etkime açılarının değişiminin binaların burulma davranışına etkisi incelenmiştir. İleriki çalışmalarda bina modeli, planda perde duvar konumu, analiz yöntemi, yönetmelik gibi parametreler değiştirilerek yapılarda oluşan burulma etkilerinin farklı yönlerden karşılaştırmalı olarak araştırılması önerilmektedir.

Berevan Haje Mohammed
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kentsel kimlik bağlamında toplumsal kültürel mekânsal dönüşüm: Tavukçu Mahallesi örneği

Bu araştırmanın ana konusu tarih boyunca Anadolu'da pek çok kültür ve medeniyetin odak noktası olan ve Hristiyanlık için önemli merkezlerden biri olma özelliği taşıyan Kayseri kentine bağlı Tavukçu Mahallesi'nin kentsel kimlik bağlamında toplumsal, kültürel ve mekânsal dönüşümüdür. Tavukçu Mahallesi, Kayseri tarihinde ve fiziksel yapısında özel yeri olan bir kent parçasıdır. Kayseri üst kimliği içinde özgün, tarihî veriler çerçevesinde var olan zengin kimlik elemanlarına sahip bir alt bölgedir. Çalışmada Tavukçu Mahallesi'nin geçmişten günümüze yaşadığı toplumsal, kültürel ve mekânsal değişimler incelenmiş ve Kayseri kent belleğinde edindiği kimlik unsurlarına değinilmiştir. Öncelikle ''Kent, Kentsel Kimlik'' kavramlarından bahsedilmiş, toplumsal, kültürel, mekânsal dönüşümler üzerinde durulmuştur. Daha sonra dünyadan ve Türkiye'den Tavukçu Mahallesi ile benzer özelliklere sahip alanlarda gerçekleşen ve başarılı olan çalışmalar incelenmiştir. Tavukçu Mahallesi'nin fiziki özellikleri, tarihî, kültür ve tabiat varlıkları incelenmiş ve Tavukçu Mahallesi'nin bu özellikleriyle Kayseri Kenti içinde özelleşme sebepleri irdelenmiştir. Özellikle mekânsal dönüşümü daha iyi anlayabilmek adına Tavukçu Mahallesi'nin mekânsal örgütlenmesi ve plan düzeni incelenmiştir. Yine aynı bölümde alanla ilgili geçmişte yapılmış olan veya hala devam eden çalışmalar yer almaktadır. Kent, kentsel kimlik kavramları Tavukçu Mahallesi özelinde irdelenmiş ve alanın yaşadığı toplumsal, kültürel, mekânsal değişiklikler ve gerçekleştirilen dönüşümün sonuçları ele alınmıştır. Çalışma kapsamında alanda 2003 yılından beri devam eden dönüşüm çalışmalarına aktif olarak katılmış; mimar, sanat tarihçisi ve restoratör olan 4 uzman ve alanın dış çeperinde uzun yıllardır faaliyet gösteren beş esnafla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular Tavukçu Mahallesi'nin geçirdiği süreç içinde kentsel kimliğini kaybettiğini ve mahallede gerçekleştirilen dönüşüm çalışmalarının başarısız olduğunu göstermektedir. Çalışmada dönüşümün başarısız olmasının arkasındaki etkenler sorgulanmıştır. Sonuç olarak, kentsel sit alanlarında yapılan çalışmaların başarılı olmasının, çalışmalar başlamadan önce alan analizinin yapılması, alanın çevresiyle beraber ele alınması ve kullanıcıların istek/önerilerinin dikkate alınmasına bağlı olduğu görülmektedir.

Kent kimliğiKültürel dönüşümMekansal dönüşüm
Sema Nur Baş Kalabay
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00