Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) kapsamında esaslı ihlal ve sonuçları

Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması, İngilizce'de "United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods" olarak isimlendirilmiş olup, baş harflerin kısaltılması olarak hukukumuzda da "CISG" şeklinde kullanılmaktadır. Anılan sözleşmenin uygulamadaki diğer bir ismi de Viyana Antlaşması'dır. CISG'in temel konusu, uluslararası taşınır mal satım sözleşmeleridir. Bu antlaşma, milletlerarası mal satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözmek adına adeta uluslararası bir borçlar kanunu gibi yeknesak hukuk kuralları getirmektedir. Bu çalışmanın konusunu ise, antlaşmanın 25. maddesinde düzenlenmiş olan esaslı ihlal kavramı oluşturmaktadır. Esaslı ihlal kavramının ne anlama geldiği ve hangi durumlarda varlığının kabul edileceği, antlaşma uyarınca getirdiği sonuçlar bakımından oldukça önemlidir. Zira, esaslı ihlalin varlığı halinde, ihlale maruz kalan taraf sözleşmeden dönebilecektir. Esaslı ihlale uğrayan taraf lehine bu derece önemli haklar getiren sağlayan esaslı ihlalin, hangi durumlarda varlığının kabul edileceği, hangi kriterlere göre sözleşmenin esaslı bir şekilde ihlal edilip edilmediğinin yorumlanacağı bu bakımından kritik bir konudur. Esaslı ihlal kavramının dayandığı temel mantık, sözleşme taraflarının kolayca sözleşmeden dönmelerinin önüne geçmek ve ancak taraflardan birinin sözleşmeden beklenen haklı menfaati ihlal edilirse sözleşmeden dönebilmesine imkan verilmesidir. Bu nedenle çalışmamızda, esaslı ihlal kavramının niteliği, meydana gelip gelmediği incelenirken göz önünde bulundurulması gereken kurallar, somut vakalarda meydana geliş biçimleri ve esaslı ihlalin meydana getirdiği sonuçlar aktarılmaya çalışılmıştır.