Milletlerarası yatırım tahkiminde ölçülülük ilkesi

Milletlerarası yatırım hukuku, küreselleşmenin etkisiyle giderek daha fazla önem kazanan ve devletler ile yabancı yatırımcılar arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen dinamik ve multidisipliner bir hukuk dalıdır. Bu alanın temel hedeflerinden biri, yabancı yatırımcı hakları ile yatırım alan ev sahibi devletlerin egemenlik yetkileri arasında adil bir denge kurulmasını sağlamak ve yatırım ortamının hukuki güvenlik çerçevesinde sürdürülebilir olmasına katkıda bulunmaktır. Bu bağlamda, milletlerarası yatırım tahkimi yatırımcıların haklarını koruyan ve devletlerin yatırım düzenlemelerini belirli hukuki ilkeler doğrultusunda denetime açan en önemli uyuşmazlık çözüm mekanizmalarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, milletlerarası yatırım hukukunun temel koruma standartları çerçevesinde ölçülülük ilkesinin yatırım tahkimindeki rolü detaylı olarak ele alınmıştır. Bu anlamda ölçülülük ilkesinin dolaylı kamulaştırmada, adil ve eşit muamele standardının yorumlanmasında, devletlerin sorumlu oldukları tazminatların belirlenmesinde, yatırımın tanımının belirlenmesinde, istisna klozlarının yorumlanmasında olduğu gibi pek çok noktada rol oynadığını söylemek mümkündür. Ölçülülük ilkesi devletlerin yabancı yatırımlara yönelik düzenleyici işlemlerinin ve müdahalelerinin hukuka uygunluk denetiminde kritik bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Devletler, kamu yararı gerekçesiyle çeşitli düzenleyici tedbirler alabilme yetkisine sahip olmakla birlikte, bu yetkinin keyfi, aşırı veya orantısız biçimde kullanılması, yatırımcıların hukuki güvenlik beklentisiyle bağdaşmamakta ve milletlerarası yatırım tahkimi nezdinde uyuşmazlıklara yol açabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Milletlerarası Yatırım Tahkimi, Ölçülülük, Uluslararası Tahkim, Uluslararası Yatırımların Korunması, Yabancı Yatırımlar