Determination of program management methods and practices to be applied in the national combat aircraft development (TFX) program by using the experience from the F-35 joint strike fighter (JSF) program

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra hava gücünün kritik öneme haiz olduğu birçok ülke tarafından daha net anlaşıldı. Hava üstünlüğünün muharebelerde başarı getiren önemli bir unsur olması askeri teorisyenlerin dikkatini hava gücü üzerine yoğunlaştırmasına sebep oldu. Bu durum, savaş uçağı teknolojisinin son yarım yüzyıldaki gelişimini çok hızlandırdı ve 90'lı yılların başlarına kadar beş farklı tip savaş uçağı nesli geliştirildi. F-35, vektörel itki sistemi, düşük görünürlük özelliğine sahip gövdesi, ileri seviye radar ve algılayıcıları yanı sıra füzyon teknolojisiyle donatılmış entegre aviyonik mimarisi ile V. Nesil bir savaş uçağı olup tüm zamanların en geniş ölçekli savunma programından biri olan Müşterek Taarruz Uçağı (JSF) Programı kapsamında geliştirilip üretilmektedir. Türkiye, JSF Programı'na uluslararası mutabakat ile üye olmuştur ve hâlihazırdaki mutabakata göre F-35 uçağı tedarik edecektir. Bunun yanı sıra Türkiye kendi milli V. Nesil savaş uçağını geliştirme kararı almış ve Milli Muharip Uçak Geliştirme (TFX) Programı'nı başlatmıştır. TFX Programı'nda kavramsal tasarım evresi tamamlanmış olup ön tasarım evresi şu an için devam etmektedir. JSF ve TFX gibi büyük ölçekli programların geliştirilmesinde atılacak her adım çok önemlidir. Bu sebeple program adımlarının büyük bir hassasiyetle belirlenmesi ve programa ilişkin alınacak kararların ince elenip sık dokunması gerekmektedir. TFX Programı içerisinde yapılacak her verimsiz uygulama programda zaman, para ve kaynak israfına yol açacaktır. Bu sebeple geçmiş programlardan öğrenilen derslerin, birikmiş tecrübelerin ve iyi uygulamaların süzülerek çıkarılması ve TFX Programı'na aktarılarak uygulamaya konulması önem arz etmektedir. Bu noktadan bakılınca JSF Programı, TFX Programı için biçilmiş kaftan gibi görünmektedir. Bu tezde, TFX Programı'nda zaman, maliyet ve efor kaybını en aza indirmek ve verimliliği artırmak adına JSF Programı'nın tecrübeleri kullanılarak uygulanacak program yönetim metotlarının ve pratiklerinin analizi ve uygulaması anlatılmıştır.