Milli parklarda koruma-kullanma dengesinin sağlanması yönünde geliştirilen ziyaretçi yönetim araçlarının incelenmesi

Doğal ve kültürel kaynak değerleri bakımından zengin olan ve halka ekonomik rekreasyonel fırsatlar sunan milli parklar ve diğer korunan alanlar her geçen gün daha fazla talep edilmektedir. Yoğun rekreasyonel faaliyetler ise kaynak değerlerini ve ziyaretçi memnuniyetini olumsuz yönde etkilemektedir. Son 30 yıldır, gelişmiş ülkelerde ziyaretçi yönetimi sürdürülebilirlik çerçevesinde ele alınmış, rekreasyonel taşıma kapasitesi tabanlı ziyaretçi yönetim modelleri geliştirilerek pek çok milli parkın ziyaretçi yönetim planları oluşturulmuştur. Hazırlanan bu planlarda ziyaretçi yönetim stratejileri tanımlanmış ve bu stratejiler doğrultusunda uygun yönetim araçları geliştirilmiştir. Bu çalışmada milli parkların yönetim planları, karşılaştığı sorunlar ve bu alanlarda uygulanan ziyaretçi yönetim araçları incelenmiştir. Ayrıca ülkemizde milli parklarla ilgili detaylı bilgi edinebilmek için bir bilgi formu oluşturularak, ilgili Milli Park Müdürlüklerine gönderilmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, milli parkların %80'ini aşkın oranda taşıma kapasite (Fiziksel, Ekolojik ve Sosyal) analizlerin yararlanmadığı belirlenmiştir. Milli parklarda bulunan rekreasyonel aktivite alanlarındaki yoğunluklar incelendiğinde piknik alanı ve tarihi ve arkeolojik alanlarda en fazla olduğu belirlenmiştir. Milli parkların yönetiminin karşılaştığı en önemli sorunlardan birisi çalışan personel sayısının az olduğu tespit edilmiştir. Son olarak milli parklar belirlenen ziyaretçi yönetim araçları yeteri kadar uygulanmadıkları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Milli parklar, Ziyaretçi yönetimi, Ziyaretçi yönetim stratejileri, Ziyaretçi yönetim araçları