Millî Şef dönemi basınında Lozan kutlamaları ile arşiv belgerine yansıması

Çalışmanın giriş kısmında I. Dünya Savaşı ile Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasına giden süreç ele alınıp açıklanmıştır. Daha sonra Mustafa Kemal Atatürk döneminde antlaşmanın yıldönümlerinin nasıl kutlandığından bahsedilirken, çalışmanın amacının ve yönteminin ne olduğu ifade edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde literatürde "Millî Şef" olarak anılan, 1938-1946 yıllarında Cumhurbaşkanlığı görevinde bulunan İsmet İnönü döneminde Lozan Barış Antlaşması'nın yıldönümlerinde Türk basınında nasıl kutlandığı ve konuyla ilgili yazılmış köşe yazıları incelenmiştir. Yazılan yazılarda özellikle Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı'nda izlediği tarafsızlık politikasını meşrulaştırmak ve İsmet İnönü'nün karizmatik bir lider olduğunu halka kabullendirmek için Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye aleyhine hiçbir maddesi olmadığı ifade edilmiş ve İnönü'nün tek başına bu başarıyı sağladığı üzerinde durulmuştur. Türkiye'nin savaş sırasında tarafsız olmasını ve büyük bir yıkımdan uzak durmasını Lozan Barış Antlaşması sayesinde olduğu sürekli vurgulanmış ve Lozan Barış Antlaşması ile İstanbul'un fethi eş değer tutulmuştur. Bu sürecin daha iyi anlaşılabilmesi adına da Antonio Gramsci'nin "Hegemonya Teorisi" kullanılarak yaşanan süreç açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise 1923 ile 1950 yılları arasında kutlamalara dair bulunan arşiv kaynakları incelenmiştir. İnceleme sonucunda iki alt başlık meydana gelmiştir. Birincisi "Devlet Ricali Arasında Gerçekleşen Kutlamalar" ikincisi ise "Halkevleri ve Halkodalarında Gerçekleşen Kutlamalar" olmuştur. İlk başlık tamamen arşiv kaynaklarından oluşurken ikinci alt başlıkta daha geniş bir perspektif sunabilmek adına Halkevleri ve Halkodaları üzerine yapılmış akademik çalışmalardan da faydalanılmıştır. Birçok önemli bulguya ulaşılmıştır. Lozan gününün İsmet İnönü'nün cumhurbaşkanı olmasından sonra inanılmaz bir artış ile kutlanmış olmasıdır. Atatürk döneminde Lozan Barış Antlaşması'na dair kutlamalarda kullanılan dil sade ve sıradanken, İsmet İnönü döneminde durum tam tersidir. Öncellikle antlaşmanın değeri ve önemi sürekli vurgulanırken, antlaşmanın tek kahramanı olarak İnönü görülür. Bununla birlikte Halkevleri ve Halkodalarının Cumhuriyet Halk Partisi'nin tamamen isteği doğrultusunda hareket ettiğidir. Bu durumda kutlamalar sırasında yapılan konuşmaların düşünce özgürlüğü çerçevesinde gerçekleşmediğini göstermektedir.