Mimari tasarımda sıralı form oluşum diyagramlarının yöntem olarak analizi

Mimari tasarım araç ve yöntemleri geniş bir tarihsel birikim aktarımı ile biçimlenmiş ve günümüze kadar gelişim göstermiş olmalarının yanında zamanın fikirleri ve dönemsel algılar ile devinim halindedir. Mevcut tasarım yaklaşımları, yorumlamalar ve eleştirel duruşlar ile zaman içerisinde farklı bakış açıları kazanmakta kendilerini sürekli yeniden tanımlamaktadırlar. Mimarlıkta tasarım üretim süreci ve sonrasında kullanılan diyagramlar ve diyagramatik yaklaşımlar bu gelişim ve değişimleri yansıtmada önemli araçlardır. Diyagram kullanımlarının amaç ve yöntemlerindeki gelişmeler ele alındığında çağdaş dönem tasarımcılarının algı ve yaklaşımının gelişim süreçleri de ortaya koyulabilmektedir. Tez kapsamında ilk bölümde mimarlıkta diyagramatik tasarım yaklaşımları ve kullanımlarının, tasarım araç, yöntem ve süreç gelişimleri üzerinden tanımlamaları tartışılmaktadır. Form arayışında araç olarak diyagram kullanımının getirdiği esnek ve subjektif yaklaşımlar değerlendirilmekte, ortaya koyulmuş sınıflandırmalar ele alınmaktadır. Bilgi ve verilerin analizlerindeki yorumlamaların, diyagramatik yöntemler ile mimari ürünün oluşmasındaki etkileri incelenmekte diyagram kullanımlarının geldiği son nokta sorgulanmaktadır. Oluşturulan kuramsal altyapı üzerine, günümüz mimarlık ortamında sıklıkla başvurulan bir tasarım temsil yöntemi olarak sıralı form oluşum diyagramlarının tanımlaması yapılmakta, yöntemin bileşenlerinin ve potansiyellerinin analizleri gerçekleştirilmektedir. Bu diyagramların verilerin işlendiği bir tasarım aracı mı yoksa sadece bir sunum tekniği mi olduğu tartışılmakta, Bjarke Ingels Group'un mimari yarışma projelerinde kullandığı sıralı form oluşum diyagram örnekleri üzerinden ele alınan diyagramatik stratejilerin ve sonuçlarının kentle ve kullanıcı ile kurduğu ilişkinin düzeyi ve yeterliliği sorgulanmaktadır. Bu doğrultuda ele alınan proje örnekleri üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda yöntemin biçimsel, işlevsel ve kavramsal önceliklerine göre bir sınıflandırması ortaya konulmakta, diyagramların ve bunların kendi içerisindeki tasarım hamlelerinin analizleri gerçekleştirilmektedir.