Mimarlar ve inşaat mühendisleri arasındaki yapı bilgi modelleme tabanlı ekip çalışmalarında işbirliği bariyerlerinin ve iyileştirme yollarının araştırılması

Yapı Bilgi Modelleme (BIM); inşaat sektöründe rol alan paydaşlar arası üretim ve uygulamalarda yaşanan kayıpları önleyerek, projelerin yaşam döngülerindeki her aşamada verimliliği arttıran işbirliğine dayalı bir süreç sunmaktadır. Fakat literatüre bakıldığında, işbirlikli çalışma ortamının sağlanmasının önünde çeşitli engeller olduğu görülmüştür. Süreç, bağlam, aktör, görev ve takım başlıkları altında incelenen bu bariyerlerin Türkiye'de yaşanma durumunun ölçülmesi ve etkin işbirlikli çalışma sürecinin sağlanabilmesi için çözümlenmesi gerekmektedir. İşbirlikli çalışmanın önündeki bariyerlerin saptanması ve ölçümünün yapılabilmesi için, Oraee ve diğerleri [1] tarafından ortaya koyulmuş 26 işbirliği bariyeri referans alınmıştır. Bu bariyerler, mimar ve inşaat mühendislerinden oluşan 60 kişilik gruba yapılan analizlerle ölçülmüş, geçerlilik seviyeleri tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerini bir arada barındıran karma bir araştırma yöntemi kullanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, BIM etkin projelerde, dünya çapında yaşanan tüm bariyerlerin Türkiye'de de olduğu fakat çoğunun yoğun olarak görülmediği ortaya çıkmıştır. Bu durumun sebebi olarak, henüz BIM adaptasyonu sürecinde yeterli ilerleme sağlanamamış olması gösterilmektedir. Ayrıca BIM ile gelen yeni iş tanımlarının karşılık bulamadığı ve BIM bilen kişilerin tüm tanımlara uygun şekilde hareket etmek zorunda kaldığı ortaya çıkmıştır. Araştırmaya göre, işbirlikli çalışma sürecinde en büyük bariyer eğitimsizlik çıkarken, ekip üyelerinin yetersiz işbirliği bilgi ve becerisi, BIM modelleri ile ilgili sözleşme ve standartların eksikliği ve disiplinler arası bağlantı ve koordinasyon problemleri önemli bariyerler olarak görülmektedir.