Mineral elyafların geri kazanılmış asfalt karışımın performansına olan etkisinin incelenmesi

Asfalt karışımlarda geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanılması, yalnızca doğal kaynakların sürdürülebilirliğini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda ekonomik ve çevresel açıdan da olumlu faydalar sağlamaktadır. Tamamen geri dönüştürülebilir olan asfalt kaplamalar, inşaat aşamasında ve servis ömrü boyunca bitümün yaşlanması ve agregaların kırılması nedeniyle ortalama %10-%30 civarında sıcak geri kazanımda kullanılmaktadır. Karışımda kullanılan geri dönüştürülmüş asfalt kaplama oranı %25'i geçmediği takdirde karışımın performansında önemli bir değişiklik olmadığı, hatta kalıcı deformasyonlarda daha iyi bir performans gözlemlendiği görülmüştür. Çalışmada %0, %15, %30 ve %45 oranında geri kazanılmış asfalt kaplama (RAP) içeren asfalt karışımlara toplam agrega ağırlığının %0, %0,1 ve %0,3'ü oranında bazalt elyaf ilave edilerek 12 farklı karışım tasarımı hazırlanmıştır. Superpave hacimsel karışım tasarım yöntemi kullanılmıştır. RAP bitümü işlenmemiş bitüm ile modifiye edilmiş, gençleştirici kullanılmamıştır. Hazırlanan karışımların nem hassasiyetini ve dolaylı çekme mukavemetlerini ölçmek için Modifiye Lottman deneyi, kalıcı deformasyona karşı dayanımı ölçmek için de Hamburg tekerlek izi deneyi uygulanmıştır. Modifiye Lottman deneyi sonucunda RAP oranı arttıkça karışımın çekme mukavemetinin arttığı gözlemlenmiştir. Aynı zamanda bazalt elyaf oranının artması karışımın çekme mukavemetini de artırmıştır. En yüksek çekme mukavemeti %30 RAP ve %0,3 bazalt elyaf içeren karışımda gözlenmiştir. Tüm çekme mukavemeti oranları (TSR), şartnamenin gerektirdiği minimum %80 TSR değerini sağlamaktadır. Tekerlek izi performansını ölçmek için Hamburg tekerlek izi deneyi uygulanmıştır. Hamburg tekerlek izi deneyi, TSR deneyinde her RAP grubunda en iyi sonucu veren karışıma uygulanmıştır. Tekerlek izi deney sonucuna göre karışımdaki RAP içeriği arttıkça kalıcı deformasyona karşı dayanımın da arttığı donucuna varılmıştır. En düşük tekerlek izi derinliği %45 RAP %0,3 bazalt elyaf içeren numunede elde edilmiştir. Sıcak karışımlarda RAP kullanımının kaplama performansına olumsuz bir etkisi bulunmadığı aksine nem hassasiyeti ile tekerlek izi bakımından pozitif bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Karayolu Teknik Şartnamesinde %25 olarak belirtilen RAP oranının bazalt elyaflarla güçlendirilerek kaplama performansında bir düşüş yaşanmadan daha yüksek seviyelere çıkarılabileceği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: geri kazanılmış asfalt kaplama, Superpave, dolaylı çekme dayanımı, Hamburg tekerlek izi deneyi