Mobil konutlar ve iç mekan biçimlenişi

Kinetik nesne tasarımı tarih boyunca insanlığın ilginisini çekmiştir. Günümüz yaşam stilinin, önceki nesillere göre daha dinamik ve hızlı olması, göçebe hayata yönelik olan özgür ve "yerden bağımsız olma" isteği, küreselleşen dünya ile kullanıcıların yaşam formlarında değişmelere neden olmuştur. Hızlı yaşam anlayışı ile konut ihtiyaçlarının değişiklik göstermesi sonucu; kullanıcılar yaşam kalitelerini korumak adına mobil konutları tercih etmeye başlamışlardır. Sosyo-kültürel durum, ekonomik değişimler, teknolojik gelişmeler ve çevresel şartlar, zaman içerisinde konut tasarım yaklaşımlarında değişime uğramasına sebebiyet vermiştir. Endsütri devrimi ile değişime uğrayan aile kavramı ve getirisi olan yaşam alanı ihtiyaçlarının farklılaşması; kullanıcıları mobil olmaya iten en büyük etkenlerdendir. Büyük ve geniş ailelerden çekirdek aileye geçiş süreci, konutların plan tasarımında ve boyutlarında değişmelere neden olmuştur. Konut mekânlarının çalışan ailelerin ihtiyaçlarından fazla olması nedeniyle; kullanıcılar mobil konutları daha fazla tercih etmeye başlamıştır. Kadınların iş hayatına girişi ile, gün içerisinde konut mekânında yaşayan kişi sayısının azalması; konutu sadece yatmak ve dinlenmek için kullanılan bir iç mekan haline getirmiştir. Yıllar içerisinde gelişen ve değişen teknolojik etkenler, kullanıcıların iş bulma olanaklarını ve çalışma biçimlerini değiştirmiştir. Kapalı ofislerde çalışma zorunluluğu olmayan kullanıcılar, evden çalışarak kazançlarını sağlamaktadır. Böylelikle yaşamlarını istedikleri doğrultuda ilerletme fırsatı bulan kullanıcılar, statik konutlardan daha dinamik ve hızlı olan mobil konutlar üzerine yoğunlaşmaya başlamışlardır. Kullanıcılar tarafından sıkça tercih edilen mobil konutlar, yıllar içerisinde farklı kullanım şekilleri ile tercih sebebi olmuşlardır. Önceleri tatil amaçlı kısa süreli kullanıma sahip olan mobil konutlar; sosyo-kültürel, ekonomik, teknolojik ve çevresel etkenlerin değişmesi ile; konut mekanına yönelik algıda farklılıklar yaşanmıştır. Kullanıcı isteklerinin ve yaşam tarzının değişikliği paralelinde artık statik konutlar ihtiyaçlara çözüm üretememiş ve mobil konutların kalıcı olarak kullanımı artmaya başlamıştır. Tez içeriğinde, konut kavramı ve mobil konut gelişim süreci, mobil konut tasarımına ve gelişim sürecine etki eden faktörler, mobil konut tasarım yaklaşımlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Birinci bölümde, konut kavramı hakkında bilgilerin verilmesi ve bu süreç içerisinde mobil konutların ne tür bir gelişme geçirdiği incelenmiştir. Mobil konutun gelişimi ile bu sürece etki eden faktörlerin incelenmesi ikinci bölümde alt başlıklar halinde verilmiştir. Üçüncü bölümde; mobil konut tasarım yaklaşımları verilen bilgiler doğrultusunda incelenmiştir ve değerlendirilmiştir. Elde edinilen bilgiler doğrultusunda mobil konut tasarımına yönelik yaklaşım çıkarımlarında bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mobil Konut, İç Mekân, Hareketlilik, Esneklik, Değişebilirlik,